Không phải lần đầu Minh bước vào bệnh viện.
Cậu đã từng ở đó hàng năm trời. Từng biết mùi thuốc sát trùng bám vào tóc, vào áo, vào cả những giấc ngủ chập chờn. Từng biết tiếng bánh xe cáng lăn trong hành lang vào lúc nửa đêm, tiếng dép của y tá, tiếng máy đo nhịp tim, tiếng người nhà thì thầm cầu nguyện bên ngoài phòng cấp cứu. Có một thời, bệnh viện đối với Minh không phải nơi xa lạ. Nó từng là một phần đời của cậu, một thứ bóng tối trắng toát, lạnh, dài và không có cửa ra rõ ràng.
Nhưng Chợ Rẫy buổi trưa hôm ấy vẫn làm cậu choáng.
Mọi thứ giống như một cuộn phim bị tua nhanh. Ai nấy cũng vội vã. Y bác sĩ đi như chạy, áo blouse trắng lướt qua nhau trong những hành lang chật cứng người. Bệnh nhân ngồi kín các dãy ghế, người băng mắt, người ôm bụng, người thở khó nhọc trên xe lăn. Có một người vừa bị tai nạn được đẩy cáng vào, máu thấm đỏ một mảng vải, người nhà chạy theo phía sau, vừa khóc vừa gọi tên. Tiếng loa phát thanh, tiếng trẻ con khóc, tiếng dép kéo lê, tiếng điện thoại reo, tiếng người nhà hỏi đường, tiếng xe cứu thương vọng từ ngoài cổng vào — tất cả trộn lẫn thành một thứ âm thanh thập cẩm, hỗn loạn, nặng nề như hơi nước trong một căn phòng kín.
Minh đứng giữa dòng người ấy, bỗng thấy mình từng ở trong đó.
Không phải đứng ngoài nhìn.
Mà từng nằm đâu đó, từng thở trong thứ không khí này, từng bị kéo đi bởi những bàn tay xa lạ, từng nghe người khác bàn về mạng sống của mình như bàn về một việc cần xử lý trước khi hết ca trực. Cảm giác ấy quay lại rất nhanh, như một bàn tay lạnh chạm vào gáy.
Quỳnh đi trước. Quốc đi bên cạnh cô. Minh lặng lẽ theo sau.
Ba người đến một dãy phòng dành cho người chạy thận.
Bên trong, những chiếc giường xếp thành hàng. Người bệnh nằm trên đó, ai cũng gầy, ai cũng im lặng theo một cách riêng. Có người nhắm mắt. Có người nhìn trần nhà. Có người xoay đầu về phía cửa như đợi ai đó đến, dù có lẽ chính họ cũng không biết mình đang đợi ai. Những ống dẫn, máy móc, tiếng động đều đều, mùi thuốc, mùi mồ hôi, mùi thân thể lâu ngày không còn khỏe mạnh — tất cả khiến căn phòng giống một bến đỗ tạm thời của những người đang nằm thở để đếm thêm ngày sống.
Mẹ Thái nằm ở một giường gần cửa sổ.
Bà gầy đến mức tấm chăn phủ lên người cũng không tạo được hình khối rõ ràng. Mái tóc rụng nhiều, chỉ còn lưa thưa quanh đầu. Gương mặt bà xám, da mỏng, hai gò má nhô lên. Đôi mắt trũng sâu nhưng vẫn còn tỉnh. Khi thấy Quỳnh bước vào, bà định chống tay ngồi dậy.
Quỳnh vội bước đến.
“Bác cứ nằm đi.”
Bà nghe vậy thì nằm lại, nhưng đôi mắt vẫn nhìn theo Quỳnh. Rồi ánh mắt bà dừng ở Minh.
Trong khoảnh khắc ấy, Minh thấy có gì đó trong mắt người phụ nữ kia vỡ ra.
Nước mắt trào lên rất nhanh.
Bà nhìn Minh, rồi nhìn Quỳnh, môi run run.
“Cuối cùng… con cũng có bạn trai rồi.”
Quỳnh khựng lại.
Minh đứng yên.
Bà khóc. Không phải kiểu khóc ồn ào, mà là nước mắt chảy xuống từ một thân thể đã quá mệt, như thể khóc cũng là một việc cần dùng sức mà bà không còn nhiều.
“Tốt rồi,” bà nói, giọng đứt quãng. “Tốt rồi con à. Bác cứ áy náy mãi. Đời con khổ quá rồi. Vì nhà bác… vì thằng Thái… vì mẹ con bác…”
“Bác đừng nói vậy,” Quỳnh nói khẽ.
Bà nắm chặt tay Quỳnh.
“Bác xin lỗi con. Bác xin lỗi…”
Minh nhìn người phụ nữ trước mặt.
Đây là mẹ của Thái. Người mà thằng bạn thân nhất của cậu từng gọi là mẹ. Người từng xuất hiện trong những câu chuyện cũ, trong những bức ảnh gia đình, trong những lần Thái khoe: mẹ tao nấu ăn ngon lắm, mẹ tao hay la nhưng thương tao nhất nhà, mẹ tao cứ bảo tao phải học hành đàng hoàng để sau này đỡ khổ.
Giờ bà nằm đây, tiều tụy, xơ xác, khác một cái xác ở chỗ bà vẫn còn thở, còn khóc, còn biết áy náy, còn biết nắm lấy tay Quỳnh như nắm vào một sợi dây cuối cùng nối gia đình mình với thế giới bên ngoài.
Quỳnh không phủ nhận Minh là bạn trai cô.
Cô chỉ cúi xuống, dùng bàn tay còn lại lau nước mắt cho bà.
“Bác đừng nói vậy nữa. Con vẫn ở đây mà.”
Quốc đứng cạnh giường, hai bàn tay đan vào nhau. Cậu nhìn Quỳnh một lúc lâu, rồi bất chợt hỏi:
“Vậy sau này chị có ghé nữa không?”
Quỳnh quay sang nhìn cậu.
Quốc cúi đầu, giọng nhỏ hơn:
“Chị đừng yêu ảnh được không?”
Căn phòng như lặng đi một nhịp.
Minh cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại.
Quốc nói tiếp, rất nhanh, như sợ nếu chậm lại thì mình sẽ không đủ can đảm nói hết:
“Nếu chị yêu ảnh rồi chị không ghé nữa… nếu chị quên anh Thái… thì em với mẹ biết sống sao?”
Đó không phải một câu trách móc bình thường.
Nó là thứ chua chát đến tận cùng của những người biết mình đang trở thành gánh nặng nhưng vẫn sợ bị bỏ rơi. Biết mình đã níu kéo một kiếp người khác vào đời mình, biết sự hiện diện của mình làm người ta khổ, nhưng vẫn không thể buông tay. Vì buông ra rồi, họ sẽ rơi xuống đâu? Một người mẹ chạy thận. Một đứa em trai mười chín, hai mươi tuổi sống trong căn nhà thuê giường cạnh bệnh viện. Một người anh đã chết. Và Quỳnh — người phụ nữ không cùng máu mủ, không danh phận, không trách nhiệm pháp lý nào — lại trở thành cây cột chống duy nhất còn đứng giữa đống đổ nát đó.
Quỳnh nhìn Quốc.
Mắt cô đỏ lên.
“Chị không đi đâu hết,” cô nói. “Em đừng lo.”
Quốc vẫn nhìn cô, như chưa tin.
Quỳnh bước tới, đặt tay lên vai cậu.
“Chị nói rồi. Chị không bỏ mẹ con em đâu.”
Lúc ấy Quốc mới thả lỏng một chút. Vai cậu hạ xuống, như thể từ nãy đến giờ cậu đã gồng toàn bộ sức lực chỉ để giữ mình không vỡ ra trước mặt mọi người.
Rồi cậu nhìn sang Minh.
Ánh mắt Quốc lúc này không còn vẻ non nớt của cậu em trai năm nào trong bức ảnh Thái từng khoe. Nó là ánh mắt của một thằng bé đã bị đời bắt lớn quá sớm, lớn bằng bệnh viện, bằng hóa đơn, bằng thuốc men, bằng những lần ngồi ngoài hành lang đợi mẹ chạy thận, bằng nỗi sợ một ngày Quỳnh không quay lại nữa.
Quốc nói chậm rãi:
“Anh tên gì ?”
“Minh !”
“Chị ấy là người phụ nữ đẹp nhất, tốt bụng nhất trên đời này.”
Minh không đáp.
Quốc nhìn thẳng vào cậu.
“Nếu có bất kỳ ai làm chị ấy tổn thương, em sẽ giết người đó.”
Mẹ Thái hoảng lên:
“Kìa con…”
Quỳnh cũng bật cười qua nước mắt. Cô giơ tay dí nhẹ ngón tay vào trán Quốc.
“Nói gì ngốc thế hả?”
Quốc cúi đầu, nhưng vẫn không rút lại lời.
Quỳnh lau mắt, cố làm giọng mình nhẹ đi.
“Nhìn chị dễ bị ăn hiếp vậy à?”
Quốc không trả lời.
Minh đứng bên cạnh, im lặng như một người vừa bị đặt vào vị trí bị cáo mà không ai cần tuyên án. Câu nói của Quốc không lớn, cũng không hề phức tạp. Nhưng nó đi thẳng vào chỗ sâu nhất trong Minh — nơi cậu cất giấu Ngọc, Quỳnh, những buổi tối, những lời nói dối, những chuyến xe, những lần tự nhủ rằng chỉ cần mọi thứ còn song song thì chưa ai bị tổn thương.
Giờ cậu hiểu.
Không có hai thế giới nào thật sự song song mãi.
Chỉ có những người đứng giữa chúng, cố dang tay giữ cho chúng đừng va vào nhau, cho đến khi chính xương mình bắt đầu nứt ra.
Chiều tối, Minh chở Quỳnh về.
Thành phố bắt đầu lên đèn. Những bóng đèn đường vàng vọt bật sáng từng cụm, soi xuống mặt nhựa còn nóng sau một ngày nắng. Xe cộ chen nhau, tiếng còi, tiếng thắng gấp, tiếng rao hàng, tiếng nhạc từ những quán cà phê ven đường trộn vào nhau thành một thứ âm thanh đặc sệt. Quỳnh ngồi sau lưng Minh, im lặng. Cô không vịn chặt vào cậu như những lần trước. Bàn tay cô chỉ đặt hờ bên hông áo, nhẹ đến mức Minh không chắc cô có thật sự chạm vào mình hay không.
Hai người không nói gì rất lâu.
Sau những căn phòng chạy thận, sau gương mặt mẹ Thái, sau ánh mắt của Quốc, sau câu nói “nếu có ai làm chị ấy tổn thương, em sẽ giết người đó”, giữa họ bỗng xuất hiện một khoảng lặng kỳ lạ. Nó không phải sự xa cách. Cũng không phải ngượng ngùng. Nó giống như một lớp bùn dưới đáy sông vừa bị khuấy lên, khiến cả hai đều không nhìn rõ bên dưới còn những gì.
Đi được một đoạn, Quỳnh bỗng hỏi:
“Anh còn nhớ bờ sông lần cuối ba chúng ta gặp không?”
Minh biết “ba chúng ta” là ai.
Cậu gật đầu.
“Nhớ.”
“Chở em ra đó đi.”
Minh không hỏi thêm. Cậu rẽ xe qua một con đường nhỏ, rồi thêm vài con hẻm, thêm một đoạn cầu thấp, cuối cùng dừng lại ở khúc sông cũ.
Mười năm trước, nơi này từng có vẻ đẹp riêng của nó. Không phải kiểu đẹp được chăm sóc, cũng không phải đẹp để người ta chụp hình. Nó chỉ là một khúc sông yên tĩnh, có gió lùa qua đám lau sậy, có những vệt nắng rơi trên mặt nước, có vài đứa trẻ câu cá, có tiếng lá xào xạc từ những tán cây ven bờ. Ngày ấy, Minh, Thái và Quỳnh từng đứng ở đây, cười nói những chuyện không đâu. Những chuyện nhỏ xíu nhưng lúc đó tưởng như có thể kéo dài cả đời.
Giờ màu thời gian ở đó đã khác.
Mặt nước đen ngòm. Rác nổi thành từng mảng. Túi nilon, hộp xốp, chai nhựa, ly trà sữa, vỏ bánh, xác rau, những thứ không còn hình dạng rõ ràng mắc vào bụi cỏ ven bờ. Mùi hôi bốc lên nồng nặc, thấm vào không khí, vào tóc, vào cổ họng. Đó không còn là mùi của một dòng sông nữa. Nó là mùi của tất cả những gì con người không muốn giữ lại bên mình nên ném xuống, tin rằng nước sẽ mang đi.
Nhưng nước không mang đi.
Nước giữ lại.
Giữ hết.
Một người mẹ chở con chạy ngang qua. Đứa trẻ ngồi phía sau, uống xong ly nước. Nó lắc lắc mấy viên đá còn sót lại, rồi tiện tay ném cái ly nhựa xuống bờ sông. Cái ly rơi vào đám cỏ, lăn một vòng, rồi mắc lại giữa những thứ rác khác.
Người mẹ không quay đầu.
Đứa trẻ cũng không nhìn lại.
Minh đứng yên nhìn cảnh đó.
Cậu chợt nghĩ, mười năm qua, con người có nhiều điện thoại hơn, nhiều xe hơn, nhiều chung cư hơn, nhiều quán cà phê hơn, nhiều thứ để gọi là văn minh hơn. Nhưng cùng lúc đó, họ cũng mặc nhiên hơn. Mặc nhiên rằng nếu mình xả thứ gì xuống đường, xuống sông, xuống đời người khác, sẽ có ai đó nhặt. Một người lao công. Một công ty môi trường. Một khoản tiền thuế. Một nhóm tình nguyện viên. Một người nghèo nào đó cần vài nghìn đồng từ đống ve chai.
Họ thậm chí còn có thể nghĩ mình đang giúp xã hội vận hành.
Mình xả ra, người khác có việc làm.
Một kiểu lý luận sạch sẽ đến tàn nhẫn.
Đó có phải là sự thờ ơ của xã hội này không? Minh tự hỏi. Hay sự thờ ơ không còn là một căn bệnh nữa, mà đã trở thành không khí — thứ ai cũng hít vào, thở ra, và xem như bình thường?
Minh và Quỳnh đứng ở chỗ cũ.
Mùi hôi xộc lên mũi, nặng đến mức người khác chắc đã bỏ đi sau vài giây. Nhưng cả hai vẫn đứng đó, không vội. Như thể nếu rời đi quá nhanh, họ sẽ phản bội một phiên bản nào đó của chính mình từng đứng ở nơi này mười năm trước.
Một lúc sau, Minh nhìn Quỳnh.
Quỳnh cũng nhìn cậu.
Cả hai khẽ cười.
Nụ cười nhỏ, mỏng, buồn, như một vệt sáng yếu ớt phản chiếu trên mặt nước bẩn.
Minh nói:
“Nơi này chẳng còn chút gì hẹn hò nữa nhỉ.”
Cậu cúi xuống nhặt một viên đá nhỏ, cầm trong tay vài giây, rồi ném xuống mặt nước. Viên đá rơi tõm vào màu đen ngòm. Những vòng sóng lan ra rất chậm, va vào rác, méo mó, rồi biến mất.
Quỳnh nhìn mặt nước.
“Thỉnh thoảng em vẫn đến đây.”
Minh quay sang.
Quỳnh nói tiếp:
“Em chứng kiến dòng sông này ô nhiễm dần. Từng chút một. Ban đầu chỉ vài cái bao nilon, vài chai nhựa. Rồi nhiều hơn. Rồi nước đổi màu. Rồi mùi bắt đầu bốc lên. Lúc đầu người ta còn khó chịu. Sau quen dần. Rồi chẳng ai thắc mắc nữa.”
Cô im lặng một chút.
“Nó giống em vậy.”
Minh không nói gì.
Quỳnh nhìn xuống dòng sông, giọng bình thản, nhưng càng bình thản lại càng làm người nghe đau.
“Một cô bé tuổi đôi mươi, hồn nhiên, trong sáng, nghĩ rằng chỉ cần yêu một người, chỉ cần sống tử tế, thì đời sẽ không quá tệ. Rồi từng chút một, mọi thứ rơi vào người em. Tiền bạc. Bệnh tật. Cái chết của Thái. Mẹ anh ấy. Quốc. Công việc. Những đêm trong bar. Những ánh mắt. Những bàn tay. Những chuyện em không muốn nhớ nhưng cũng không thể quên.”
Cô cười nhẹ.
“Giờ em giống mặt nước này. Vẩn đục, hôi hám, đầy sức nặng.”
Minh im lặng. Cậu không biết phải nói gì.
Nếu cậu là Minh của ngày xưa, có lẽ mọi thứ đã đơn giản hơn. Nếu cậu chưa từng chết hụt. Nếu cơ thể cậu còn khỏe mạnh. Nếu cậu chưa là chồng, chưa là cha. Nếu phía sau cậu không có Ngọc, không có gia đình, không có những bữa cơm, những hóa đơn, những ngày tháng chồng lên nhau thành trách nhiệm. Nếu cậu vẫn là thằng sinh viên nghèo nhưng còn gan, còn tin rằng tình yêu có thể cứu người, còn tin rằng chỉ cần mình đưa tay ra đúng lúc thì một người đang chìm sẽ được kéo lên.
Nếu là Minh của ngày xưa, cậu sẽ bước đến ôm Quỳnh.
Cậu sẽ nói: đừng cố nữa, anh ở đây.
Cậu sẽ nói: từ giờ anh và em cùng gánh.
Cậu sẽ nói: mẹ Thái, Quốc, những đêm làm việc, những vết bẩn, những thứ người ta ném vào em — anh sẽ cùng em chịu.
Cậu sẽ nói những câu rất ngu ngốc, rất trẻ, rất đẹp, và có thể vì chính sự ngu ngốc ấy mà chúng từng đáng tin.
Nhưng giờ thì sao?
Giờ phía sau Minh là một sợi dây không thể cắt bỏ. Cậu đã giấu Quỳnh phần đuôi của mình, phần đời ban ngày, phần người chồng, người cha, phần đàn ông yếu đuối chỉ biết chia đời mình thành hai nửa để không phải chọn. Cậu không giàu. Không mạnh. Không giỏi kiếm tiền. Không có khả năng cứu ai khỏi bệnh viện, khỏi những căn phòng thuê theo giường, khỏi những món nợ không tên.
Cậu chỉ là một kẻ vô dụng biết chạy xe qua thành phố.
Một kẻ đứng trước người mình thương mà sợ cả việc đưa tay ra.
Minh sợ.
Sợ mình nắm lấy Quỳnh — cô gái đang đứng dưới mặt nước đen kia — rồi không kéo cô lên được. Sợ bàn tay mình không đủ chắc. Sợ thay vì cứu cô, cậu sẽ làm cô chìm nhanh hơn. Sợ một ngày nào đó, Quỳnh sẽ nhận ra cậu không phải bờ. Cậu chỉ là một mảnh gỗ mục trôi ngang qua, khiến người chết đuối tưởng mình có thể bám vào.
Quỳnh quay sang nhìn Minh.
Có lẽ cô thấy tất cả những điều ấy trên mặt cậu. Hoặc có lẽ cô không thấy gì cả, chỉ thấy một người đàn ông đang đứng im quá lâu bên cạnh mình.
Cô bước lại gần.
“Sao thế?”
Vẫn câu hỏi đó.
Câu hỏi rất nhẹ, rất bình thường, như bao lần cô từng hỏi cậu giữa những đêm dài. Nhưng lần này, nó chạm vào một nơi khác trong Minh. Nó không hỏi cậu đang nghĩ gì. Nó gọi cậu. Gọi cái phần Minh ban đêm, cái phần đã lặng lẽ sống bên Quỳnh qua những con đường, những lần chờ trước quán bar, những buổi sáng mệt mỏi, những câu chuyện không đầu không cuối. Cái phần mà cậu cố giấu, cố ép nó đứng yên sau lưng mình như một cái bóng.
Minh nhìn Quỳnh.
Rồi cậu bước tới.
Lần đầu tiên trong đời, Minh chủ động.
Cậu kéo cô lại gần và hôn lên môi cô.
Quỳnh hơi sững lại. Chỉ một thoáng. Rồi cô nhắm mắt.
Nụ hôn ấy không đẹp theo cách người ta hay tưởng tượng. Không có ánh đèn dịu, không có nhạc, không có gió trong lành, không có dòng sông lấp lánh. Xung quanh họ chỉ có nước thối, rác, mùi hôi, tiếng xe chạy ngang qua, tiếng thành phố phun ra những mệt mỏi cuối ngày. Dưới chân họ là bùn. Trước mặt họ là một dòng nước đã chết dần mà vẫn phải tiếp tục chảy.
Nhưng họ vẫn hôn nhau.
Trong cái khung cảnh chỉ toàn những thứ bị vứt bỏ, hai con người đứng sát vào nhau như thể cố tìm một mẩu gì đó chưa hỏng hẳn trong chính mình.
Minh không biết trong bóng tối đó có ánh sáng không.
Có thể có.
Có thể không.
Có thể cái hôn ấy là một đốm lửa nhỏ, đủ sưởi ấm hai bàn tay lạnh trong vài giây, rồi tắt.
Cũng có thể nó là thứ kéo tất cả xuống sâu hơn, kéo Ngọc, kéo Quỳnh, kéo Minh, kéo những thế giới song song mà cậu đã dựng lên bằng dối trá và hèn nhát cùng chìm vào một mặt nước đen không đáy.
Nhưng vào khoảnh khắc ấy, Minh không nghĩ được xa hơn.
Cậu chỉ biết môi Quỳnh đang run nhẹ dưới môi mình.
Và lần đầu tiên sau rất lâu, cậu thấy mình không đứng ở giữa hai thế giới nữa.
Cậu đang rơi.
“Thúi quoắc vầy cũng hôn nhau được hả?”
Giọng bà lão nhặt ve chai vang lên sau lưng họ, khàn khàn, tỉnh bơ, như thể bà vừa bắt gặp hai đứa trẻ ăn vụng xoài xanh bên bờ rào. Trên vai bà là một bao tải lớn, trong tay là cái móc sắt cong queo. Bà đứng cách họ vài bước, nhăn mặt nhìn dòng sông đen ngòm, rồi nhìn hai người đang dính vào nhau giữa mùi hôi, rác nổi và thứ ánh sáng vàng vọt từ ngọn đèn đường gần đó.
Minh và Quỳnh buông nhau ra.
Trong một giây, cả hai nhìn bà lão. Rồi Quỳnh bật cười trước. Minh cũng cười theo. Tiếng cười rất nhỏ, hơi ngượng, hơi điên, nhưng nhẹ bẫng, như thể có thứ gì đó trong lồng ngực họ vừa được tháo ra. Không ai nói gì. Quỳnh nắm lấy tay Minh. Minh nắm lại. Rồi cả hai cùng chạy.
Họ chạy khỏi bờ sông thối, khỏi bà lão nhặt ve chai, khỏi đống rác, khỏi dòng nước đen đang lặng lẽ chảy giữa thành phố. Chạy như hai đứa trẻ mười năm trước chưa từng lớn lên, chưa từng mất ai, chưa từng bước qua bệnh viện, chưa từng nhìn thấy những chiếc giường sắt chật chội, những người chạy thận nằm thở để đếm ngày sống. Đêm tối mở ra trước mặt họ, ẩm và nóng, đầy tiếng xe, tiếng người, tiếng thành phố không bao giờ chịu ngủ.
Không có lời tỏ tình.
Không có câu “anh yêu em”.
Cũng không có câu “em yêu anh”.
Chỉ có bàn tay Quỳnh siết chặt tay Minh, và Minh để mặc mình bị kéo đi.
Họ lên xe.
Minh nổ máy, chiếc xe rung nhẹ dưới chân. Quỳnh ngồi phía sau, rồi lần này cô không đặt tay hờ như lúc đi. Cô vòng cả hai tay ôm chặt lấy Minh, áp người vào lưng cậu. Cái ôm ấy không còn giấu giếm, không còn dè dặt, không còn giống thói quen của một người đi nhờ xe. Nó là một cái ôm thật sự, nóng, chặt, im lặng và đầy xác nhận.
Minh chạy qua những con đường đêm.
Gió tạt vào mặt cậu. Đèn xe kéo thành từng vệt dài. Mùi khói, mùi xăng, mùi đồ nướng ven đường, mùi nước cống sau cơn mưa cũ, tất cả trộn vào nhau. Nhưng phía sau lưng cậu là vòng tay Quỳnh. Minh cảm nhận được nhịp thở của cô qua lớp áo. Cảm nhận được cằm cô thỉnh thoảng chạm nhẹ vào vai mình. Cảm nhận được một thứ hạnh phúc giản dị đến mức gần như làm cậu sợ.
Đời Minh, có lẽ chưa từng có khoảnh khắc nào như vậy.
Nó dài hơn nụ hôn đầu tiên vội vã mười năm trước. Lâu hơn những lần đứng cạnh Quỳnh trong bóng tối mà không dám gọi tên điều gì. Thật hơn những đêm cậu tự chia mình làm hai, một nửa về nhà, một nửa ở lại ngoài đường. Trong vài cây số ngắn ngủi ấy, Minh không còn là chồng của ai, cha của ai, con của ai, cũng không còn là người đàn ông bệnh tật, sợ hãi, vô dụng trong chính mắt mình. Cậu chỉ là Minh. Một người đàn ông đang được một người đàn bà ôm chặt từ phía sau, như thể cô tin rằng nếu buông tay ra, cả hai sẽ lại bị thành phố nuốt mất.
Nhưng hạnh phúc thường không biết dừng ở chỗ an toàn.
Khi xe rẽ vào con đường quen thuộc gần dãy trọ, Minh bắt đầu thấy lạnh sống lưng.
Cậu chợt nhận ra Quỳnh vẫn chưa thả tay.
Không chỉ vậy, cô còn ôm chặt hơn.
“Quỳnh…” Minh khẽ gọi, nhưng tiếng xe và gió nuốt mất nửa câu.
Cô không trả lời.
Chiếc xe chậm lại trước cổng. Minh đưa xe vào sân.
Tiếng máy xe của cậu quá quen. Trong dãy trọ này, chỉ cần nghe âm thanh ấy là người ta biết Minh đã về. Bà Ngọc đang ở dưới tầng trệt. Vy cũng ở đó. Lão Tứ ngồi gần cửa, dáng mệt mỏi nhưng mắt vẫn còn tinh. Mai vừa ăn tối xong, đang đứng bên trong, tay cầm ly nước. Họ đều quay ra nhìn.
Và họ nhìn thấy.
Quỳnh đang ôm Minh.
Không phải kiểu ngồi sau xe bình thường. Không phải kiểu bám hờ vì sợ té. Cô ôm cậu bằng cả hai tay, người áp sát vào lưng cậu, mặt nghiêng xuống một bên vai. Trong khoảnh khắc ấy, cô gái mà cả dãy trọ vẫn nhìn bằng ánh mắt không sạch — cô gái của đêm, của bar, của những lời đồn, của bùn đất và những câu chuyện người ta không cần hiểu vẫn có thể phán xét — đang ôm siết lấy Minh ngay giữa sân nhà cậu.
Minh tắt máy.
Cả sân im lặng.
Quỳnh xuống xe trước. Động tác của cô hơi chậm, như thể cô vẫn còn ở trong dư âm của bờ sông, chưa kịp nhận ra ánh mắt của những người xung quanh đã đổi màu. Minh lúng túng tháo mũ bảo hiểm. Tay cậu vụng về đến mức suýt làm rơi chìa khóa.
Quỳnh cũng cúi đầu tháo mũ.
Rồi cô bước lại gần Minh.
Trước mặt tất cả mọi người, cô kiễng chân, thơm nhẹ lên má cậu.
“Cám ơn anh.”
Giọng cô rất bình thường. Dịu, khàn, hơi mệt.
Minh đứng chết trân.
Quỳnh nhìn cậu, mắt còn sáng lên sau đêm vừa rồi.
“Tối nay em không đi làm.”
Cô hơi nghiêng đầu, nói nhỏ hơn, nhưng vẫn đủ để những người đứng gần đó nghe thấy:
“Nếu anh rảnh, mình tiếp tục nụ hôn bỏ dở chứ?”
Minh gật đầu.
Không phải vì cậu đã kịp suy nghĩ. Cái gật đầu ấy gần như bật ra từ một phần vô thức nào đó, phần Minh vừa được đánh thức bên bờ sông đen. Nhưng ngay khi gật xong, cậu biết mọi thứ đã muộn.
Tất cả mọi người đang nhìn cậu.
Nhìn như nhìn một con vật lạ trong sở thú.
Kinh ngạc. Sững sờ. Không tin nổi. Và phía sau sự kinh ngạc ấy là một thứ khác đang bắt đầu hình thành: phán xét, xấu hổ, giận dữ, nghi ngờ.
Quỳnh dường như lúc đó mới nhận ra bầu không khí trong sân. Cô quay sang nhìn bà Ngọc — người mà cô vẫn nghĩ là mẹ của Minh. Ánh mắt cô thoáng có chút lễ phép vụng về. Cô khẽ cúi đầu chào, rồi ôm mũ bảo hiểm đi thẳng lên lầu.
Bóng cô khuất dần trên cầu thang.
Chỉ còn Minh đứng giữa sân.
Một mình.
Cái sân trọ nhỏ bé bỗng rộng ra một cách tàn nhẫn. Minh nhìn từng người.
Cậu nhìn thấy đôi mắt của Ngọc.
Không ồn ào. Không la hét. Không khóc. Chính vì vậy mà nó còn đáng sợ hơn. Đôi mắt ấy không phải đôi mắt của một người đàn bà vừa bắt gặp một cảnh lăng nhăng thông thường. Nó sâu hơn, cũ hơn, buồn hơn. Trong đó có sự sửng sốt, có nhục nhã, có một nỗi đau lặng lẽ của người đàn bà đã qua tuổi trẻ quá lâu, đã quen nhịn, quen nuốt, quen tự an ủi rằng đời mình như vậy cũng được rồi. Ngọc đứng đó, tay còn vương mùi rau sống, gương mặt bất động, nhưng bên trong như có cả một căn nhà đang sập xuống. Bà không chỉ nhìn thấy Quỳnh hôn Minh. Bà nhìn thấy một thế giới khác của Minh — một thế giới trẻ hơn, mềm hơn, sống động hơn — nơi bà chưa từng được bước vào.
Vy đứng bên cạnh Ngọc, mặt đỏ lên vì giận. Cái giận của cô trẻ hơn, thẳng hơn, chưa có những lớp u uất như Ngọc. Với Vy, mọi thứ đơn giản đến tàn nhẫn: đúng là đúng, sai là sai. Một người đàn ông đã có vợ không thể chở một cô gái khác về trong đêm, để cô ta ôm mình, hôn lên má mình, rồi nói những lời thân mật ngay trước sân nhà. Vy nhìn Minh như nhìn một kẻ phản bội thấp hèn, một người vừa làm bẩn không chỉ Ngọc, mà cả cái trật tự mong manh của căn nhà này. Trong mắt cô, không có chỗ cho giải thích. Mọi lời giải thích lúc này đều chỉ là cách người sai cố làm cho cái sai của mình có vẻ đỡ bẩn hơn.
Mai thì nhíu mày.
Cô không nói gì, nhưng ánh mắt cô sắc lại. Mai nhìn Minh, rồi nhìn Ngọc. Trong khoảnh khắc ấy, có một hình ảnh nào đó trong lòng cô rơi xuống. Trước đây, Mai từng nghĩ câu chuyện của Minh và Ngọc, dù lệch tuổi, dù khó gọi tên, vẫn có một vẻ đẹp riêng. Một người đàn bà già lỡ dở, sau bao nhiêu năm cô độc, cuối cùng có một người đàn ông trẻ hiền lành ở cạnh. Một người đàn ông không quá giỏi giang, không giàu có, nhưng biết về nhà, biết ngồi phụ vợ, biết sống lặng lẽ trong một mái hiên chật. Nó không phải tình yêu lộng lẫy. Nó đẹp theo kiểu cơm nguội hâm lại buổi tối, theo kiểu có người để chờ, có tiếng xe quen thuộc trở về sân. Trong cái dãy trọ đầy những đời sống méo mó này, thứ đó từng khiến Mai tin rằng vẫn còn có một kiểu yên ổn đáng thương mà tử tế.
Nhưng cảnh trước mắt làm hình ảnh ấy nứt ra.
Hóa ra cái hiền của Minh cũng có bóng tối. Hóa ra cái hạnh phúc muộn màng của Ngọc cũng chỉ là một căn phòng có cửa sau, và Minh đã lặng lẽ đi ra đi vào cánh cửa ấy từ lúc nào không ai biết. Mai nhìn Ngọc đứng im, nhìn vẻ tái nhợt của Minh, rồi nhìn cầu thang nơi Quỳnh vừa biến mất. Cái hôn trước sân không phải điểm bắt đầu. Nó chỉ là chỗ mặt nước vỡ ra. Bên dưới nó, chắc chắn đã có một dòng chảy từ rất lâu.
Lão Tứ ngồi yên.
Gương mặt ông già nhăn lại, vừa xấu hổ, vừa bối rối, vừa giận mà không biết giận ai trước. Ông muốn chửi Minh. Muốn đứng dậy tát cho thằng con một cái. Nhưng ông cũng muốn bênh nó, theo bản năng của một người cha già luôn nhìn thấy trong con mình không chỉ tội lỗi mà còn cả sự yếu đuối, bệnh tật, những đêm sống dở chết dở năm nào.
Ông há miệng, rồi lại ngậm lại.
Cái khó nhất của một người cha không phải là không biết con mình sai.
Mà là biết nó sai, nhưng vẫn thấy nó đáng thương.
Minh đứng đó, mồ hôi bắt đầu túa ra lần nữa.
Không còn mùi sông thối. Không còn nụ hôn. Không còn vòng tay Quỳnh phía sau lưng. Chỉ còn cái sân trọ sáng đèn, những gương mặt quen thuộc, và tiếng im lặng nặng đến mức cậu tưởng mình có thể nghe thấy nó rơi xuống nền gạch.
Hai thế giới mà Minh xây dựng suốt bao lâu nay đã vỡ.
Không phải vỡ trong một trận cãi vã. Không phải bằng một tin nhắn bị phát hiện. Không phải bằng một lời thú nhận được chuẩn bị sẵn.
Nó vỡ bằng một cái ôm.
Một cái thơm lên má.
Một câu nói nhẹ nhàng: tối nay em không đi làm.
Và giờ, Minh không biết phải bước về phía ai.
Không biết phải mở miệng như thế nào.
Không biết phải nói dối tiếp, hay cuối cùng nên nói thật.
Cậu chỉ đứng đó, giữa sân, trong ánh mắt của tất cả mọi người, như một kẻ vừa trở về nhà sau một vụ tai nạn mà chính mình gây ra.
Minh không bước vào nhà.
Cậu đứng giữa sân thêm vài giây nữa, chìa khóa xe vẫn nằm trong tay. Chỉ vài bước thôi là tới cửa. Chỉ vài bước thôi là cậu có thể bước vào căn phòng sáng đèn đó, đối diện với Ngọc, với Vy, với Lão Tứ, với Mai, với tất cả những ánh mắt đang chờ cậu nói một câu gì đó. Một lời giải thích. Một lời xin lỗi. Một lời nói dối khác. Hoặc một sự thật cuối cùng.
Nhưng Minh biết, chỉ cần cậu bước tới, mọi thứ sẽ vỡ vụn.
Hai thế giới mà cậu đã dựng lên bằng sự im lặng, bằng những lần né tránh, bằng những buổi tối ra khỏi nhà và những buổi sáng quay về, tất cả đã đứng trên một mặt kính quá mỏng. Cậu từng tin chỉ cần mình đi thật khéo, không làm ai đau, không để hai phía nhìn thấy nhau, thì mọi thứ có thể tồn tại mãi. Ngọc vẫn có một người chồng. Quỳnh vẫn có một người đàn ông để chờ trong đêm. Cậu vẫn có thể làm một kẻ chia đôi đời mình mà không phải trả giá.
Nhưng giờ thì không còn nữa.
Cậu nghe Vy chửi gì đó. Nghe tiếng Lão Tứ thở nặng. Nghe Mai im lặng. Nghe Ngọc gọi tên mình, rất khẽ.
“Minh…”
Chỉ một tiếng đó thôi.
Không trách. Không gào. Không hỏi.
Và chính vì vậy mà Minh không chịu nổi.
Cậu leo lên xe.
Máy nổ.
Có ai đó gọi cậu phía sau. Có thể là Ngọc. Có thể là Lão Tứ. Có thể là Vy. Minh không biết. Cậu chỉ vặn ga, lao ra khỏi sân, chạy thật nhanh, nhanh đến mức tiếng gọi phía sau bị bỏ lại trong gió, bị nghiền nát bởi tiếng máy xe và tiếng thành phố ban đêm.
Minh không biết mình đúng hay sai.
Thật ra cậu cũng không còn đủ sức để nghĩ đến đúng sai. Đúng sai là thứ dành cho những người còn đủ can đảm đứng lại. Còn Minh chỉ biết bỏ chạy. Chạy như một kẻ hạng bét. Chạy như một người vừa nhìn thấy căn nhà mình tự tay dựng nên đổ sập mà không dám quay đầu nhìn đống gạch vỡ. Cậu không biết sau đó sẽ thế nào. Không biết Ngọc sẽ nói gì. Không biết Quỳnh sẽ chờ bao lâu. Không biết Lão Tứ sẽ gọi cậu bằng giọng của một người cha hay một người phán xử.
Cậu cứ chạy.
Chạy thật xa.
Cho đến khi không thể chạy được nữa thì thôi.
Ngọc chạy theo ra cổng.
Bà gọi Minh thêm một lần. Tiếng gọi vỡ ra giữa con hẻm, yếu ớt và lạc lõng. Chiếc xe của Minh đã khuất sau khúc rẽ. Chỉ còn lại vệt khói mỏng, tiếng máy xa dần, rồi mất hẳn.
Ngọc đứng đó vài giây.
Rồi bà khuỵu xuống.
Không phải kiểu ngã của người bị trượt chân. Mà là kiểu một người bỗng bị rút hết xương khỏi thân thể. Bà ngồi bệt xuống nền xi măng trước cổng, hai tay ôm lấy mặt, và khóc. Khóc không thành tiếng lúc đầu, chỉ có vai rung lên từng đợt. Rồi tiếng khóc bật ra, khàn, đục, già nua, như thể đã bị nén trong ngực bà rất nhiều năm chứ không phải chỉ vì cảnh tượng tối nay.
Lúc ấy, Ngọc dần hiểu ra một điều.
Cơn đau của Minh đã biến mất từ đâu?
Trước đây bà từng mừng. Từng nghĩ mình đã cứu được cậu. Từng nghĩ những chăm sóc của mình, những bữa cơm, những ngày tháng ở cạnh nhau, những dịu dàng muộn màng của một người đàn bà từng lỡ dở đã kéo Minh ra khỏi cái hố bệnh tật và tuyệt vọng năm nào.
Nhưng giờ bà tự hỏi: hay chính mình đã hủy hoại Minh?
Tại sao mình làm vậy?
Tại sao mình lại chọn như vậy?
Chính Ngọc cũng không hiểu được những lựa chọn của mình. Ban đầu chỉ là giúp đỡ một người bị tai nạn. Một hành động tử tế, nhỏ thôi, giống như đặt nhẹ một viên gạch xuống nền đất. Rồi thêm một viên nữa. Một bữa cơm. Một lần chăm sóc. Một đêm thức trắng. Một lời thương hại. Một chút lệ thuộc. Một chút ấm áp. Một chút ích kỷ được ngụy trang bằng lòng tốt.
Từ lúc nào, bà đã xây nên cả một kim tự tháp ngược.
Một công trình kỳ dị, nặng nề, đứng chênh vênh trên đúng một điểm tựa nhỏ xíu. Bà cứ nghĩ nó vững. Vì ngày nào nó cũng đứng đó. Vì Minh vẫn về nhà. Vì bà vẫn nấu cơm. Vì đời sống vẫn tiếp tục. Nhưng tối nay, khi lùi lại nhìn toàn bộ thứ mình đã xây, bà mới thấy nó không bền chút nào.
Chỉ cần rút ra một mảnh.
Tất cả sẽ đổ sập.
Vy vẫn còn chửi.
Cô chửi Minh, chửi Quỳnh, chửi cái kiểu đàn ông hèn hạ chỉ biết bỏ chạy. Cái giận của Vy nóng và thẳng, bốc lên như lửa. Cô càng chửi càng tức, càng tức càng thấy thương Ngọc. Với Vy, mọi thứ quá rõ ràng: Minh sai. Quỳnh sai. Người bị bỏ lại là Ngọc. Vậy thì còn gì phải nghĩ nữa?
Lão Tứ đứng bên trong sân, mặt xám lại như người bị cấm khẩu.
Ông muốn nói gì đó, nhưng cổ họng nghẹn cứng. Ông từng tưởng mình đã hiểu hết những rối ren của đời người. Già đến tuổi này, cái gì mà ông chưa thấy. Ngoại tình, nợ nần, nghèo đói, con cái bất hiếu, đàn ông hèn, đàn bà khổ. Nhưng khi chuyện ấy rơi xuống ngay trong nhà mình, lên đầu con mình, trước mặt người đàn bà đang khóc ngoài cổng, ông bỗng không còn lời nào. Ông không biết nên bênh Minh hay chửi Minh. Không biết nên đỡ Ngọc dậy hay để bà khóc cho hết.
Mai thì chỉ thở dài.
Trong dãy trọ này, có lẽ Mai là người hiểu rõ nhất sự mục ruỗng của từng căn phòng. Cô biết ai đang che giấu gì, ai đang đói, ai đang giả vờ tử tế, ai đang dùng một người khác để lấp khoảng trống của mình. Nhưng hiểu không có nghĩa là gỡ được. Mai giống một người quan sát đứng bên ngoài một đống dây rối, nhìn thấy đầu dây này nối với đầu dây kia, nhìn thấy nút thắt nằm ở đâu, nhưng không biết phải kéo sợi nào trước để mọi thứ không càng siết chặt hơn.
Rồi Ngọc ngừng khóc.
Đột ngột đến mức Vy cũng im.
Bà chống tay đứng dậy. Mặt bà ướt nước mắt, tóc hơi rối, nhưng môi lại nở một nụ cười. Một nụ cười lạ thường. Vui vẻ. Bình tĩnh. Gần như nhẹ nhõm.
Chính nụ cười đó làm mọi người sợ hơn tiếng khóc lúc nãy.
“Không sao đâu,” Ngọc nói.
Vy nhìn bà.
“Má…”
Ngọc phủi nhẹ bụi trên áo, như thể vừa vấp ngã vì một chuyện rất nhỏ.
“Không sao thật mà.”
Bà quay sang Lão Tứ.
“Ba cầm điện thoại. Khi nào gọi được, ba gọi Minh về giúp con.”
Lão Tứ nhìn bà, rồi chậm rãi gật đầu.
“Ừ.”
Ngọc lại cười.
“Con vào phòng trước.”
Nói rồi bà đi vào trong, bước chân bình thường đến mức kỳ lạ. Không loạng choạng. Không hấp tấp. Không còn tiếng nấc nào. Bà đi ngang qua rổ rau còn để đó, qua cái ghế nhựa Minh vừa ngồi lặt rau lúc trưa, qua khoảng sân nơi vài phút trước Quỳnh đã hôn lên má Minh. Mọi người nhìn theo bà, không ai biết nên nói gì.
Cánh cửa phòng khép lại.
Ở trên lầu, Quỳnh không biết gì.
Cô đang tắm.
Nước chảy xuống người cô, cuốn đi mùi khói xe, mùi bệnh viện, mùi dòng sông đen, mùi bùn đất của một ngày quá dài. Cô kỳ cọ rất kỹ, như thể muốn gột sạch không chỉ thân thể mà cả những năm tháng đã bám lên da mình. Trong phòng tắm nhỏ, hơi nước mờ lên tấm gương. Quỳnh lau một khoảng kính, nhìn thân hình mình trong đó. Cô nghiêng người, nhìn phần eo, phần vai, rồi khẽ cau mày.
Hình như mình hơi mập rồi.
Ý nghĩ ấy làm cô bật cười.
Một nụ cười rất nhỏ, rất đàn bà, rất khác với vẻ lạnh lùng thường ngày. Cô nghĩ đến Minh. Nghĩ đến nụ hôn bên bờ sông thối. Nghĩ đến cái cách cậu kéo cô lại, vụng về, run rẩy, nhưng thật. Lần đầu tiên sau rất lâu, Quỳnh thấy mình không giống một người đàn bà bị đời dùng đến cũ đi. Cô thấy mình được chờ. Được muốn. Được nhìn bằng một ánh mắt không mua bán.
Cô lau khô người, xịt một chút nước hoa sau gáy, ở cổ tay, trên vú, và cả bướm. Cô khẽ cười khi mình xịt cả vào chỗ đó. Mùi thơm nhẹ bốc lên, ấm và dịu. Cô mặc một chiếc áo thun dài, quần short ngắn, rồi ngồi xuống giường chờ.
Cửa phòng không đóng.
Cô để hở.
Như một lời mời.
Như một sự tin tưởng.
Như thể chỉ một lát nữa thôi, Minh sẽ bước lên cầu thang, đứng trước cửa, hơi lúng túng như mọi lần. Cậu sẽ gõ nhẹ hoặc không gõ. Cô sẽ nhìn cậu, cười, hỏi sao lâu vậy. Rồi cả hai sẽ tiếp tục nụ hôn còn bỏ dở ở bờ sông, trong căn phòng nhỏ, dưới ánh đèn vàng, giữa một đêm mà Quỳnh đã quyết định không đi làm.
Nhưng không gian cứ yên tĩnh mãi.
Không có tiếng bước chân.
Không có tiếng cầu thang kêu.
Không có tiếng Minh gọi tên cô.
Quỳnh nằm nghiêng trên giường, nhìn ra cánh cửa hé mở. Cô đợi thêm. Một phút. Mười phút. Rồi lâu hơn. Bên dưới dãy trọ dần tắt đèn. Tiếng nói chuyện thưa đi. Tiếng nước ngừng chảy. Có ai đó đóng cửa. Có tiếng võng kẽo kẹt rất khẽ rồi cũng im.
Tối muộn, Quỳnh đứng dậy.
Cô bước xuống cầu thang.
Phòng Minh đóng im ỉm.
Cô đứng trước cửa một lúc, lắng nghe. Không có tiếng động bên trong. Không tiếng thở. Không tiếng ho. Không tiếng người trở mình. Cô đi xuống tầng trệt. Sân tối. Mọi thứ đã tắt đèn. Lão Tứ nằm ngủ ngoài võng, thân hình ông già co lại trong bóng tối. Căn phòng của Ngọc khép kín. Không ai nói gì. Không ai giải thích gì.
Minh không có ở đó.
Minh đã biến mất.
Quỳnh đứng giữa sân, cảm thấy có một luồng lạnh chạy dọc sống lưng.
Cảm giác ấy quen đến đáng sợ.
Năm đó, Thái cũng từng hẹn cô ở rạp phim.
Cô đã đứng đợi. Cầm điện thoại. Nhìn người ta đi ngang qua. Nhìn từng cặp đôi bước vào trong. Nghĩ chắc anh đến trễ. Chắc kẹt xe. Chắc hết pin. Chắc có chuyện gì đó. Rồi Thái không bao giờ đến nữa.
Bây giờ Minh cũng vậy.
Minh đã hẹn cô bằng một cái gật đầu, bằng nụ hôn bên bờ sông, bằng vòng lưng mà cô ôm chặt suốt đường về. Rồi cậu biến mất.
Kỳ lạ.
Khó hiểu.
Và tàn nhẫn đến mức không cần một lời tàn nhẫn nào.
Quỳnh quay lên phòng.
Cô vẫn để cửa hé mở thêm một lúc, như thể nếu đóng lại thì mọi hy vọng sẽ chết hẳn. Cô ngồi trên giường, nhìn khoảng tối ngoài hành lang. Nước hoa trên người vẫn còn thơm. Tóc cô vẫn còn ẩm. Chiếc áo thun dài phủ xuống đùi. Mọi thứ trên người cô đều được chuẩn bị cho một đêm dịu dàng chưa kịp xảy ra.
Rồi Quỳnh khóc.
Cô khóc rất nhỏ.
Không phải kiểu khóc của một người bị phụ tình đơn giản.
Mà là kiểu khóc của một người đã cố tin thêm một lần nữa, và nhận ra mình vẫn đứng đúng chỗ cũ: trước một cuộc hẹn không ai đến, trước một cánh cửa không mở, trước một người đàn ông đã biến mất vào bóng tối, để lại cô một mình với thứ hy vọng vừa được thắp lên đã bị bỏ mặc cho cháy tàn.
Sáng hôm đó, tiếng ồn ào dội lên khắp dãy trọ.
Ban đầu Quỳnh tưởng mình còn đang mơ. Cô đã thiếp đi lúc gần sáng, sau một đêm gần như không ngủ, người mệt rã rời, mắt khô rát vì khóc. Cửa phòng vẫn hé. Ánh sáng buổi sớm xuyên qua khe cửa, rọi thẳng vào mặt cô thành một vệt trắng chói. Bên dưới vọng lên tiếng người la hét, tiếng chân chạy, tiếng khóc gào, rồi tiếng còi xe cảnh sát xé qua khoảng sân chật hẹp.
Quỳnh mở mắt.
Trong vài giây đầu, cô không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Cô ngồi dậy, tóc rối, áo thun nhăn nhúm, cổ họng khô khốc. Tiếng ồn dưới sân mỗi lúc một lớn hơn. Có tiếng Vy gào lên, lạc cả giọng. Có tiếng ai đó gọi “má ơi”. Có tiếng một người đàn ông nói lớn yêu cầu mọi người tránh ra.
Quỳnh bước ra cửa, nhìn xuống.
Dưới sân, người trong dãy trọ đã bu kín. Cổng mở toang. Một chiếc xe cảnh sát đậu ngoài hẻm. Vài người mặc sắc phục đi lại giữa đám đông. Lão Tứ đang ngã quỵ bên cạnh bậc tam cấp, hai tay chống xuống nền gạch, mặt xám ngoét như vừa bị rút hết máu. Vy đứng gần đó, tóc tai rối bời, khóc đến méo cả mặt. Mai cũng có mặt, mắt đỏ hoe, tay ôm miệng như cố ngăn tiếng nấc.
Quỳnh thấy cảnh ấy thì tim giật thót.
Cô vội vã chạy xuống cầu thang.
“Có chuyện gì vậy?” cô hỏi, giọng khản đi. “Chị Mai, có chuyện gì vậy?”
Mai quay lại nhìn cô.
Mắt Mai mở lớn. Trong ánh mắt ấy có kinh hoàng, có thương hại, và cả một điều gì đó như muốn ngăn Quỳnh bước thêm một bước nữa. Nhưng Mai chưa kịp nói gì thì một bóng người lao tới.
Một cú tát rất mạnh giáng thẳng vào mặt Quỳnh.
Âm thanh khô và sắc, vang lên giữa sân như tiếng một vật gì bị nứt.
Quỳnh loạng choạng. Cô chưa kịp hoàn hồn thì Vy đã túm lấy tóc cô, kéo giật xuống, gào lên:
“Con khốn nạn! Mày còn dám xuống đây hả? Mày còn dám xuống đây hả?”
Mọi thứ lập tức vỡ thành hỗn loạn.
Quỳnh bị giật mạnh về phía trước, da đầu đau buốt. Cô đưa tay lên theo bản năng, nhưng không chống trả. Tiếng Vy gào, tiếng người xung quanh la ó, tiếng Mai kêu “Vy, dừng lại!”, tiếng bước chân chen lấn, tất cả trộn vào nhau thành một khối âm thanh đặc quánh. Trong cơn choáng váng ấy, qua khe hở giữa những thân người, Quỳnh nhìn thấy chiếc cáng.
Trên cáng là Ngọc.
Người đàn bà mà cô vẫn nghĩ là mẹ của Minh.
Bà nằm bất động, tóc xõa lệch sang một bên, gương mặt trắng bệch dưới ánh sáng buổi sáng. Tấm vải phủ lên người bà được kéo ngang ngực. Một bàn tay lộ ra ngoài, buông thõng, những ngón tay hơi co lại như vẫn còn giữ một điều gì chưa kịp nói.
Quỳnh chết lặng.
Trong khoảnh khắc đó, mọi tiếng động xung quanh như bị ai vặn nhỏ đi. Cô chỉ còn nhìn thấy gương mặt Ngọc. Gương mặt người đàn bà tối qua đứng dưới sân, im lặng nhìn cô hôn lên má Minh. Người đàn bà ấy đã không chửi cô, không đánh cô, không hỏi cô là ai. Bà chỉ đứng yên. Và sáng nay, bà nằm trên cáng.
Một ý nghĩ khủng khiếp chui vào đầu Quỳnh.
Mình là nguyên nhân.
Cô không biết sự thật ra sao. Không biết đêm qua sau khi Minh bỏ chạy đã xảy ra những gì. Không biết Ngọc đã làm gì trong căn phòng đóng kín kia. Nhưng ánh mắt của mọi người, tiếng gào của Vy, chiếc cáng, xe cảnh sát, tất cả đều chỉ về phía cô như những ngón tay.
Vy tiếp tục đánh cô.
Một cái tát nữa. Rồi những cú đẩy, cú giật tóc, cú đấm loạn xạ vào vai, vào lưng. Quỳnh không còn tránh. Cô thả lỏng người. Cô buông xuôi như một vật đã mất hết sức nặng. Những đau đớn trên thân thể bỗng trở nên xa lạ, như thể chúng đang xảy ra với một người khác. Cái đau thật sự nằm ở chỗ sâu hơn, nơi không bàn tay nào chạm tới được.
Mai lao vào kéo Vy ra.
“Vy! Bình tĩnh lại! Em dừng lại đi!”
Vy vùng vẫy, mặt đỏ bừng, nước mắt chảy đầy má.
“Buông em ra! Tại nó! Tại nó hết! Con đĩ này hại má em!”
Vân cũng chạy tới giữ lấy Vy từ phía sau, ôm chặt hai tay cô lại.
“Vy, thôi! Đừng đánh nữa! Có công an ở đây đó!”
Vy vẫn gào, tiếng gào vỡ ra trong cổ họng.
“Để em đánh chết nó! Để em đánh chết nó!”
Mai đứng chắn trước Quỳnh, thở dốc. Cô quay lại nhìn cô gái đang cúi đầu, tóc rối xõa xuống che nửa mặt, một vài mảng tóc như bị giật đứt, một bên má đỏ ửng vì cú tát.
“Quỳnh,” Mai nói, giọng run nhưng cố giữ bình tĩnh. “Em lên phòng đi. Lên phòng trước đi.”
Quỳnh nhìn Mai.
Cô muốn hỏi Minh đâu.
Muốn hỏi Ngọc chết như thế nào.
Muốn hỏi có phải vì mình không.
Nhưng môi cô không phát ra được âm thanh nào.
Cô chỉ gật đầu rất nhẹ, rồi quay người bước lên cầu thang. Chân cô mềm nhũn. Mỗi bậc thang như cao hơn bình thường. Cô vịn tay vào lan can, cà lết từng bước, cảm giác đầu óc trống rỗng như vừa bị khoét sạch.
Nhưng dãy trọ không để cô đi trong im lặng.
Những lời nói bắt đầu bám theo sau lưng cô.
“Con đĩ đó đó.”
“Nghe nói nó mồi chài thằng chồng người ta.”
“Bị chị vợ bắt được tại trận mà.”
“Thằng chồng đánh vợ nằm bẹp ngoài cổng, xong bả tự vẫn phải không?”
“Không biết nữa, nhưng con này ở cùng xóm trọ đó. Tối qua còn xuống thách thức người ta.”
“Trời ơi, loại đàn bà vậy sao không đánh chết mẹ nó đi?”
Những câu nói rơi xuống người Quỳnh từng cái một. Dơ bẩn, sắc nhọn, lạnh lẽo. Những người đàn bà trong xóm trọ chỉ tay vào cô, mắt sáng lên thứ ánh sáng kỳ lạ của đám đông khi tìm được một người để kết tội. Họ không cần biết cô là ai, đã trải qua những gì, chuyện giữa Minh và Ngọc thật sự ra sao. Họ chỉ cần một cái tên để nhổ nước bọt. Một thân thể để ném đá. Một người đàn bà khác để chứng minh rằng mình sạch hơn.
Quỳnh vẫn bước.
Rồi có một tiếng “bộp” vang lên.
Một quả trứng từ đâu bay tới, đập thẳng vào vai cô rồi vỡ ra, lòng đỏ lòng trắng nhoe nhoét chảy xuống áo. Cô khựng lại.
Ở phía dưới, một thằng nhóc đứng nép sau đám người, tay vẫn còn giơ lên. Nó cười ngượng nghịu, như vừa làm một trò nghịch được người lớn ngầm cho phép.
Có vài tiếng cười bật ra.
“Đáng đời!”
“Cho nó biết mặt!”
Quỳnh cúi nhìn vệt trứng trên áo mình. Mùi tanh bốc lên rất nhẹ, quyện với mùi mồ hôi, mùi bụi, mùi buổi sáng đầy chết chóc của dãy trọ.
Cô không lau.
Không quay lại.
Không khóc trước mặt họ.
Cô chỉ tiếp tục bước lên cầu thang, lặng lẽ, chậm chạp, như một người đang đi qua đám đông sau khi đã bị tuyên án mà không có phiên xử nào.
Phía dưới, tiếng khóc của Vy vẫn còn.
Tiếng Lão Tứ nghẹn lại đâu đó.
Tiếng Mai gọi người tránh đường.
Tiếng cảnh sát.
Tiếng xì xào.
Tiếng đời sống tiếp tục nhai nát một người rồi nuốt xuống.
Quỳnh bước về phòng mình.
Cửa vẫn mở.
Bên trong còn mùi nước hoa tối qua, rất nhạt. Chiếc giường vẫn nhăn. Cái áo cô mặc để chờ Minh giờ dính trứng và bụi. Tất cả mọi thứ trong căn phòng ấy vẫn giữ nguyên hình dạng của một đêm mong đợi.
Chỉ có người được chờ là không đến.
Và người đàn bà nhìn thấy cô chờ đã chết.
Cậu đã từng ở đó hàng năm trời. Từng biết mùi thuốc sát trùng bám vào tóc, vào áo, vào cả những giấc ngủ chập chờn. Từng biết tiếng bánh xe cáng lăn trong hành lang vào lúc nửa đêm, tiếng dép của y tá, tiếng máy đo nhịp tim, tiếng người nhà thì thầm cầu nguyện bên ngoài phòng cấp cứu. Có một thời, bệnh viện đối với Minh không phải nơi xa lạ. Nó từng là một phần đời của cậu, một thứ bóng tối trắng toát, lạnh, dài và không có cửa ra rõ ràng.
Nhưng Chợ Rẫy buổi trưa hôm ấy vẫn làm cậu choáng.
Mọi thứ giống như một cuộn phim bị tua nhanh. Ai nấy cũng vội vã. Y bác sĩ đi như chạy, áo blouse trắng lướt qua nhau trong những hành lang chật cứng người. Bệnh nhân ngồi kín các dãy ghế, người băng mắt, người ôm bụng, người thở khó nhọc trên xe lăn. Có một người vừa bị tai nạn được đẩy cáng vào, máu thấm đỏ một mảng vải, người nhà chạy theo phía sau, vừa khóc vừa gọi tên. Tiếng loa phát thanh, tiếng trẻ con khóc, tiếng dép kéo lê, tiếng điện thoại reo, tiếng người nhà hỏi đường, tiếng xe cứu thương vọng từ ngoài cổng vào — tất cả trộn lẫn thành một thứ âm thanh thập cẩm, hỗn loạn, nặng nề như hơi nước trong một căn phòng kín.
Minh đứng giữa dòng người ấy, bỗng thấy mình từng ở trong đó.
Không phải đứng ngoài nhìn.
Mà từng nằm đâu đó, từng thở trong thứ không khí này, từng bị kéo đi bởi những bàn tay xa lạ, từng nghe người khác bàn về mạng sống của mình như bàn về một việc cần xử lý trước khi hết ca trực. Cảm giác ấy quay lại rất nhanh, như một bàn tay lạnh chạm vào gáy.
Quỳnh đi trước. Quốc đi bên cạnh cô. Minh lặng lẽ theo sau.
Ba người đến một dãy phòng dành cho người chạy thận.
Bên trong, những chiếc giường xếp thành hàng. Người bệnh nằm trên đó, ai cũng gầy, ai cũng im lặng theo một cách riêng. Có người nhắm mắt. Có người nhìn trần nhà. Có người xoay đầu về phía cửa như đợi ai đó đến, dù có lẽ chính họ cũng không biết mình đang đợi ai. Những ống dẫn, máy móc, tiếng động đều đều, mùi thuốc, mùi mồ hôi, mùi thân thể lâu ngày không còn khỏe mạnh — tất cả khiến căn phòng giống một bến đỗ tạm thời của những người đang nằm thở để đếm thêm ngày sống.
Mẹ Thái nằm ở một giường gần cửa sổ.
Bà gầy đến mức tấm chăn phủ lên người cũng không tạo được hình khối rõ ràng. Mái tóc rụng nhiều, chỉ còn lưa thưa quanh đầu. Gương mặt bà xám, da mỏng, hai gò má nhô lên. Đôi mắt trũng sâu nhưng vẫn còn tỉnh. Khi thấy Quỳnh bước vào, bà định chống tay ngồi dậy.
Quỳnh vội bước đến.
“Bác cứ nằm đi.”
Bà nghe vậy thì nằm lại, nhưng đôi mắt vẫn nhìn theo Quỳnh. Rồi ánh mắt bà dừng ở Minh.
Trong khoảnh khắc ấy, Minh thấy có gì đó trong mắt người phụ nữ kia vỡ ra.
Nước mắt trào lên rất nhanh.
Bà nhìn Minh, rồi nhìn Quỳnh, môi run run.
“Cuối cùng… con cũng có bạn trai rồi.”
Quỳnh khựng lại.
Minh đứng yên.
Bà khóc. Không phải kiểu khóc ồn ào, mà là nước mắt chảy xuống từ một thân thể đã quá mệt, như thể khóc cũng là một việc cần dùng sức mà bà không còn nhiều.
“Tốt rồi,” bà nói, giọng đứt quãng. “Tốt rồi con à. Bác cứ áy náy mãi. Đời con khổ quá rồi. Vì nhà bác… vì thằng Thái… vì mẹ con bác…”
“Bác đừng nói vậy,” Quỳnh nói khẽ.
Bà nắm chặt tay Quỳnh.
“Bác xin lỗi con. Bác xin lỗi…”
Minh nhìn người phụ nữ trước mặt.
Đây là mẹ của Thái. Người mà thằng bạn thân nhất của cậu từng gọi là mẹ. Người từng xuất hiện trong những câu chuyện cũ, trong những bức ảnh gia đình, trong những lần Thái khoe: mẹ tao nấu ăn ngon lắm, mẹ tao hay la nhưng thương tao nhất nhà, mẹ tao cứ bảo tao phải học hành đàng hoàng để sau này đỡ khổ.
Giờ bà nằm đây, tiều tụy, xơ xác, khác một cái xác ở chỗ bà vẫn còn thở, còn khóc, còn biết áy náy, còn biết nắm lấy tay Quỳnh như nắm vào một sợi dây cuối cùng nối gia đình mình với thế giới bên ngoài.
Quỳnh không phủ nhận Minh là bạn trai cô.
Cô chỉ cúi xuống, dùng bàn tay còn lại lau nước mắt cho bà.
“Bác đừng nói vậy nữa. Con vẫn ở đây mà.”
Quốc đứng cạnh giường, hai bàn tay đan vào nhau. Cậu nhìn Quỳnh một lúc lâu, rồi bất chợt hỏi:
“Vậy sau này chị có ghé nữa không?”
Quỳnh quay sang nhìn cậu.
Quốc cúi đầu, giọng nhỏ hơn:
“Chị đừng yêu ảnh được không?”
Căn phòng như lặng đi một nhịp.
Minh cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại.
Quốc nói tiếp, rất nhanh, như sợ nếu chậm lại thì mình sẽ không đủ can đảm nói hết:
“Nếu chị yêu ảnh rồi chị không ghé nữa… nếu chị quên anh Thái… thì em với mẹ biết sống sao?”
Đó không phải một câu trách móc bình thường.
Nó là thứ chua chát đến tận cùng của những người biết mình đang trở thành gánh nặng nhưng vẫn sợ bị bỏ rơi. Biết mình đã níu kéo một kiếp người khác vào đời mình, biết sự hiện diện của mình làm người ta khổ, nhưng vẫn không thể buông tay. Vì buông ra rồi, họ sẽ rơi xuống đâu? Một người mẹ chạy thận. Một đứa em trai mười chín, hai mươi tuổi sống trong căn nhà thuê giường cạnh bệnh viện. Một người anh đã chết. Và Quỳnh — người phụ nữ không cùng máu mủ, không danh phận, không trách nhiệm pháp lý nào — lại trở thành cây cột chống duy nhất còn đứng giữa đống đổ nát đó.
Quỳnh nhìn Quốc.
Mắt cô đỏ lên.
“Chị không đi đâu hết,” cô nói. “Em đừng lo.”
Quốc vẫn nhìn cô, như chưa tin.
Quỳnh bước tới, đặt tay lên vai cậu.
“Chị nói rồi. Chị không bỏ mẹ con em đâu.”
Lúc ấy Quốc mới thả lỏng một chút. Vai cậu hạ xuống, như thể từ nãy đến giờ cậu đã gồng toàn bộ sức lực chỉ để giữ mình không vỡ ra trước mặt mọi người.
Rồi cậu nhìn sang Minh.
Ánh mắt Quốc lúc này không còn vẻ non nớt của cậu em trai năm nào trong bức ảnh Thái từng khoe. Nó là ánh mắt của một thằng bé đã bị đời bắt lớn quá sớm, lớn bằng bệnh viện, bằng hóa đơn, bằng thuốc men, bằng những lần ngồi ngoài hành lang đợi mẹ chạy thận, bằng nỗi sợ một ngày Quỳnh không quay lại nữa.
Quốc nói chậm rãi:
“Anh tên gì ?”
“Minh !”
“Chị ấy là người phụ nữ đẹp nhất, tốt bụng nhất trên đời này.”
Minh không đáp.
Quốc nhìn thẳng vào cậu.
“Nếu có bất kỳ ai làm chị ấy tổn thương, em sẽ giết người đó.”
Mẹ Thái hoảng lên:
“Kìa con…”
Quỳnh cũng bật cười qua nước mắt. Cô giơ tay dí nhẹ ngón tay vào trán Quốc.
“Nói gì ngốc thế hả?”
Quốc cúi đầu, nhưng vẫn không rút lại lời.
Quỳnh lau mắt, cố làm giọng mình nhẹ đi.
“Nhìn chị dễ bị ăn hiếp vậy à?”
Quốc không trả lời.
Minh đứng bên cạnh, im lặng như một người vừa bị đặt vào vị trí bị cáo mà không ai cần tuyên án. Câu nói của Quốc không lớn, cũng không hề phức tạp. Nhưng nó đi thẳng vào chỗ sâu nhất trong Minh — nơi cậu cất giấu Ngọc, Quỳnh, những buổi tối, những lời nói dối, những chuyến xe, những lần tự nhủ rằng chỉ cần mọi thứ còn song song thì chưa ai bị tổn thương.
Giờ cậu hiểu.
Không có hai thế giới nào thật sự song song mãi.
Chỉ có những người đứng giữa chúng, cố dang tay giữ cho chúng đừng va vào nhau, cho đến khi chính xương mình bắt đầu nứt ra.
Chiều tối, Minh chở Quỳnh về.
Thành phố bắt đầu lên đèn. Những bóng đèn đường vàng vọt bật sáng từng cụm, soi xuống mặt nhựa còn nóng sau một ngày nắng. Xe cộ chen nhau, tiếng còi, tiếng thắng gấp, tiếng rao hàng, tiếng nhạc từ những quán cà phê ven đường trộn vào nhau thành một thứ âm thanh đặc sệt. Quỳnh ngồi sau lưng Minh, im lặng. Cô không vịn chặt vào cậu như những lần trước. Bàn tay cô chỉ đặt hờ bên hông áo, nhẹ đến mức Minh không chắc cô có thật sự chạm vào mình hay không.
Hai người không nói gì rất lâu.
Sau những căn phòng chạy thận, sau gương mặt mẹ Thái, sau ánh mắt của Quốc, sau câu nói “nếu có ai làm chị ấy tổn thương, em sẽ giết người đó”, giữa họ bỗng xuất hiện một khoảng lặng kỳ lạ. Nó không phải sự xa cách. Cũng không phải ngượng ngùng. Nó giống như một lớp bùn dưới đáy sông vừa bị khuấy lên, khiến cả hai đều không nhìn rõ bên dưới còn những gì.
Đi được một đoạn, Quỳnh bỗng hỏi:
“Anh còn nhớ bờ sông lần cuối ba chúng ta gặp không?”
Minh biết “ba chúng ta” là ai.
Cậu gật đầu.
“Nhớ.”
“Chở em ra đó đi.”
Minh không hỏi thêm. Cậu rẽ xe qua một con đường nhỏ, rồi thêm vài con hẻm, thêm một đoạn cầu thấp, cuối cùng dừng lại ở khúc sông cũ.
Mười năm trước, nơi này từng có vẻ đẹp riêng của nó. Không phải kiểu đẹp được chăm sóc, cũng không phải đẹp để người ta chụp hình. Nó chỉ là một khúc sông yên tĩnh, có gió lùa qua đám lau sậy, có những vệt nắng rơi trên mặt nước, có vài đứa trẻ câu cá, có tiếng lá xào xạc từ những tán cây ven bờ. Ngày ấy, Minh, Thái và Quỳnh từng đứng ở đây, cười nói những chuyện không đâu. Những chuyện nhỏ xíu nhưng lúc đó tưởng như có thể kéo dài cả đời.
Giờ màu thời gian ở đó đã khác.
Mặt nước đen ngòm. Rác nổi thành từng mảng. Túi nilon, hộp xốp, chai nhựa, ly trà sữa, vỏ bánh, xác rau, những thứ không còn hình dạng rõ ràng mắc vào bụi cỏ ven bờ. Mùi hôi bốc lên nồng nặc, thấm vào không khí, vào tóc, vào cổ họng. Đó không còn là mùi của một dòng sông nữa. Nó là mùi của tất cả những gì con người không muốn giữ lại bên mình nên ném xuống, tin rằng nước sẽ mang đi.
Nhưng nước không mang đi.
Nước giữ lại.
Giữ hết.
Một người mẹ chở con chạy ngang qua. Đứa trẻ ngồi phía sau, uống xong ly nước. Nó lắc lắc mấy viên đá còn sót lại, rồi tiện tay ném cái ly nhựa xuống bờ sông. Cái ly rơi vào đám cỏ, lăn một vòng, rồi mắc lại giữa những thứ rác khác.
Người mẹ không quay đầu.
Đứa trẻ cũng không nhìn lại.
Minh đứng yên nhìn cảnh đó.
Cậu chợt nghĩ, mười năm qua, con người có nhiều điện thoại hơn, nhiều xe hơn, nhiều chung cư hơn, nhiều quán cà phê hơn, nhiều thứ để gọi là văn minh hơn. Nhưng cùng lúc đó, họ cũng mặc nhiên hơn. Mặc nhiên rằng nếu mình xả thứ gì xuống đường, xuống sông, xuống đời người khác, sẽ có ai đó nhặt. Một người lao công. Một công ty môi trường. Một khoản tiền thuế. Một nhóm tình nguyện viên. Một người nghèo nào đó cần vài nghìn đồng từ đống ve chai.
Họ thậm chí còn có thể nghĩ mình đang giúp xã hội vận hành.
Mình xả ra, người khác có việc làm.
Một kiểu lý luận sạch sẽ đến tàn nhẫn.
Đó có phải là sự thờ ơ của xã hội này không? Minh tự hỏi. Hay sự thờ ơ không còn là một căn bệnh nữa, mà đã trở thành không khí — thứ ai cũng hít vào, thở ra, và xem như bình thường?
Minh và Quỳnh đứng ở chỗ cũ.
Mùi hôi xộc lên mũi, nặng đến mức người khác chắc đã bỏ đi sau vài giây. Nhưng cả hai vẫn đứng đó, không vội. Như thể nếu rời đi quá nhanh, họ sẽ phản bội một phiên bản nào đó của chính mình từng đứng ở nơi này mười năm trước.
Một lúc sau, Minh nhìn Quỳnh.
Quỳnh cũng nhìn cậu.
Cả hai khẽ cười.
Nụ cười nhỏ, mỏng, buồn, như một vệt sáng yếu ớt phản chiếu trên mặt nước bẩn.
Minh nói:
“Nơi này chẳng còn chút gì hẹn hò nữa nhỉ.”
Cậu cúi xuống nhặt một viên đá nhỏ, cầm trong tay vài giây, rồi ném xuống mặt nước. Viên đá rơi tõm vào màu đen ngòm. Những vòng sóng lan ra rất chậm, va vào rác, méo mó, rồi biến mất.
Quỳnh nhìn mặt nước.
“Thỉnh thoảng em vẫn đến đây.”
Minh quay sang.
Quỳnh nói tiếp:
“Em chứng kiến dòng sông này ô nhiễm dần. Từng chút một. Ban đầu chỉ vài cái bao nilon, vài chai nhựa. Rồi nhiều hơn. Rồi nước đổi màu. Rồi mùi bắt đầu bốc lên. Lúc đầu người ta còn khó chịu. Sau quen dần. Rồi chẳng ai thắc mắc nữa.”
Cô im lặng một chút.
“Nó giống em vậy.”
Minh không nói gì.
Quỳnh nhìn xuống dòng sông, giọng bình thản, nhưng càng bình thản lại càng làm người nghe đau.
“Một cô bé tuổi đôi mươi, hồn nhiên, trong sáng, nghĩ rằng chỉ cần yêu một người, chỉ cần sống tử tế, thì đời sẽ không quá tệ. Rồi từng chút một, mọi thứ rơi vào người em. Tiền bạc. Bệnh tật. Cái chết của Thái. Mẹ anh ấy. Quốc. Công việc. Những đêm trong bar. Những ánh mắt. Những bàn tay. Những chuyện em không muốn nhớ nhưng cũng không thể quên.”
Cô cười nhẹ.
“Giờ em giống mặt nước này. Vẩn đục, hôi hám, đầy sức nặng.”
Minh im lặng. Cậu không biết phải nói gì.
Nếu cậu là Minh của ngày xưa, có lẽ mọi thứ đã đơn giản hơn. Nếu cậu chưa từng chết hụt. Nếu cơ thể cậu còn khỏe mạnh. Nếu cậu chưa là chồng, chưa là cha. Nếu phía sau cậu không có Ngọc, không có gia đình, không có những bữa cơm, những hóa đơn, những ngày tháng chồng lên nhau thành trách nhiệm. Nếu cậu vẫn là thằng sinh viên nghèo nhưng còn gan, còn tin rằng tình yêu có thể cứu người, còn tin rằng chỉ cần mình đưa tay ra đúng lúc thì một người đang chìm sẽ được kéo lên.
Nếu là Minh của ngày xưa, cậu sẽ bước đến ôm Quỳnh.
Cậu sẽ nói: đừng cố nữa, anh ở đây.
Cậu sẽ nói: từ giờ anh và em cùng gánh.
Cậu sẽ nói: mẹ Thái, Quốc, những đêm làm việc, những vết bẩn, những thứ người ta ném vào em — anh sẽ cùng em chịu.
Cậu sẽ nói những câu rất ngu ngốc, rất trẻ, rất đẹp, và có thể vì chính sự ngu ngốc ấy mà chúng từng đáng tin.
Nhưng giờ thì sao?
Giờ phía sau Minh là một sợi dây không thể cắt bỏ. Cậu đã giấu Quỳnh phần đuôi của mình, phần đời ban ngày, phần người chồng, người cha, phần đàn ông yếu đuối chỉ biết chia đời mình thành hai nửa để không phải chọn. Cậu không giàu. Không mạnh. Không giỏi kiếm tiền. Không có khả năng cứu ai khỏi bệnh viện, khỏi những căn phòng thuê theo giường, khỏi những món nợ không tên.
Cậu chỉ là một kẻ vô dụng biết chạy xe qua thành phố.
Một kẻ đứng trước người mình thương mà sợ cả việc đưa tay ra.
Minh sợ.
Sợ mình nắm lấy Quỳnh — cô gái đang đứng dưới mặt nước đen kia — rồi không kéo cô lên được. Sợ bàn tay mình không đủ chắc. Sợ thay vì cứu cô, cậu sẽ làm cô chìm nhanh hơn. Sợ một ngày nào đó, Quỳnh sẽ nhận ra cậu không phải bờ. Cậu chỉ là một mảnh gỗ mục trôi ngang qua, khiến người chết đuối tưởng mình có thể bám vào.
Quỳnh quay sang nhìn Minh.
Có lẽ cô thấy tất cả những điều ấy trên mặt cậu. Hoặc có lẽ cô không thấy gì cả, chỉ thấy một người đàn ông đang đứng im quá lâu bên cạnh mình.
Cô bước lại gần.
“Sao thế?”
Vẫn câu hỏi đó.
Câu hỏi rất nhẹ, rất bình thường, như bao lần cô từng hỏi cậu giữa những đêm dài. Nhưng lần này, nó chạm vào một nơi khác trong Minh. Nó không hỏi cậu đang nghĩ gì. Nó gọi cậu. Gọi cái phần Minh ban đêm, cái phần đã lặng lẽ sống bên Quỳnh qua những con đường, những lần chờ trước quán bar, những buổi sáng mệt mỏi, những câu chuyện không đầu không cuối. Cái phần mà cậu cố giấu, cố ép nó đứng yên sau lưng mình như một cái bóng.
Minh nhìn Quỳnh.
Rồi cậu bước tới.
Lần đầu tiên trong đời, Minh chủ động.
Cậu kéo cô lại gần và hôn lên môi cô.
Quỳnh hơi sững lại. Chỉ một thoáng. Rồi cô nhắm mắt.
Nụ hôn ấy không đẹp theo cách người ta hay tưởng tượng. Không có ánh đèn dịu, không có nhạc, không có gió trong lành, không có dòng sông lấp lánh. Xung quanh họ chỉ có nước thối, rác, mùi hôi, tiếng xe chạy ngang qua, tiếng thành phố phun ra những mệt mỏi cuối ngày. Dưới chân họ là bùn. Trước mặt họ là một dòng nước đã chết dần mà vẫn phải tiếp tục chảy.
Nhưng họ vẫn hôn nhau.
Trong cái khung cảnh chỉ toàn những thứ bị vứt bỏ, hai con người đứng sát vào nhau như thể cố tìm một mẩu gì đó chưa hỏng hẳn trong chính mình.
Minh không biết trong bóng tối đó có ánh sáng không.
Có thể có.
Có thể không.
Có thể cái hôn ấy là một đốm lửa nhỏ, đủ sưởi ấm hai bàn tay lạnh trong vài giây, rồi tắt.
Cũng có thể nó là thứ kéo tất cả xuống sâu hơn, kéo Ngọc, kéo Quỳnh, kéo Minh, kéo những thế giới song song mà cậu đã dựng lên bằng dối trá và hèn nhát cùng chìm vào một mặt nước đen không đáy.
Nhưng vào khoảnh khắc ấy, Minh không nghĩ được xa hơn.
Cậu chỉ biết môi Quỳnh đang run nhẹ dưới môi mình.
Và lần đầu tiên sau rất lâu, cậu thấy mình không đứng ở giữa hai thế giới nữa.
Cậu đang rơi.
“Thúi quoắc vầy cũng hôn nhau được hả?”
Giọng bà lão nhặt ve chai vang lên sau lưng họ, khàn khàn, tỉnh bơ, như thể bà vừa bắt gặp hai đứa trẻ ăn vụng xoài xanh bên bờ rào. Trên vai bà là một bao tải lớn, trong tay là cái móc sắt cong queo. Bà đứng cách họ vài bước, nhăn mặt nhìn dòng sông đen ngòm, rồi nhìn hai người đang dính vào nhau giữa mùi hôi, rác nổi và thứ ánh sáng vàng vọt từ ngọn đèn đường gần đó.
Minh và Quỳnh buông nhau ra.
Trong một giây, cả hai nhìn bà lão. Rồi Quỳnh bật cười trước. Minh cũng cười theo. Tiếng cười rất nhỏ, hơi ngượng, hơi điên, nhưng nhẹ bẫng, như thể có thứ gì đó trong lồng ngực họ vừa được tháo ra. Không ai nói gì. Quỳnh nắm lấy tay Minh. Minh nắm lại. Rồi cả hai cùng chạy.
Họ chạy khỏi bờ sông thối, khỏi bà lão nhặt ve chai, khỏi đống rác, khỏi dòng nước đen đang lặng lẽ chảy giữa thành phố. Chạy như hai đứa trẻ mười năm trước chưa từng lớn lên, chưa từng mất ai, chưa từng bước qua bệnh viện, chưa từng nhìn thấy những chiếc giường sắt chật chội, những người chạy thận nằm thở để đếm ngày sống. Đêm tối mở ra trước mặt họ, ẩm và nóng, đầy tiếng xe, tiếng người, tiếng thành phố không bao giờ chịu ngủ.
Không có lời tỏ tình.
Không có câu “anh yêu em”.
Cũng không có câu “em yêu anh”.
Chỉ có bàn tay Quỳnh siết chặt tay Minh, và Minh để mặc mình bị kéo đi.
Họ lên xe.
Minh nổ máy, chiếc xe rung nhẹ dưới chân. Quỳnh ngồi phía sau, rồi lần này cô không đặt tay hờ như lúc đi. Cô vòng cả hai tay ôm chặt lấy Minh, áp người vào lưng cậu. Cái ôm ấy không còn giấu giếm, không còn dè dặt, không còn giống thói quen của một người đi nhờ xe. Nó là một cái ôm thật sự, nóng, chặt, im lặng và đầy xác nhận.
Minh chạy qua những con đường đêm.
Gió tạt vào mặt cậu. Đèn xe kéo thành từng vệt dài. Mùi khói, mùi xăng, mùi đồ nướng ven đường, mùi nước cống sau cơn mưa cũ, tất cả trộn vào nhau. Nhưng phía sau lưng cậu là vòng tay Quỳnh. Minh cảm nhận được nhịp thở của cô qua lớp áo. Cảm nhận được cằm cô thỉnh thoảng chạm nhẹ vào vai mình. Cảm nhận được một thứ hạnh phúc giản dị đến mức gần như làm cậu sợ.
Đời Minh, có lẽ chưa từng có khoảnh khắc nào như vậy.
Nó dài hơn nụ hôn đầu tiên vội vã mười năm trước. Lâu hơn những lần đứng cạnh Quỳnh trong bóng tối mà không dám gọi tên điều gì. Thật hơn những đêm cậu tự chia mình làm hai, một nửa về nhà, một nửa ở lại ngoài đường. Trong vài cây số ngắn ngủi ấy, Minh không còn là chồng của ai, cha của ai, con của ai, cũng không còn là người đàn ông bệnh tật, sợ hãi, vô dụng trong chính mắt mình. Cậu chỉ là Minh. Một người đàn ông đang được một người đàn bà ôm chặt từ phía sau, như thể cô tin rằng nếu buông tay ra, cả hai sẽ lại bị thành phố nuốt mất.
Nhưng hạnh phúc thường không biết dừng ở chỗ an toàn.
Khi xe rẽ vào con đường quen thuộc gần dãy trọ, Minh bắt đầu thấy lạnh sống lưng.
Cậu chợt nhận ra Quỳnh vẫn chưa thả tay.
Không chỉ vậy, cô còn ôm chặt hơn.
“Quỳnh…” Minh khẽ gọi, nhưng tiếng xe và gió nuốt mất nửa câu.
Cô không trả lời.
Chiếc xe chậm lại trước cổng. Minh đưa xe vào sân.
Tiếng máy xe của cậu quá quen. Trong dãy trọ này, chỉ cần nghe âm thanh ấy là người ta biết Minh đã về. Bà Ngọc đang ở dưới tầng trệt. Vy cũng ở đó. Lão Tứ ngồi gần cửa, dáng mệt mỏi nhưng mắt vẫn còn tinh. Mai vừa ăn tối xong, đang đứng bên trong, tay cầm ly nước. Họ đều quay ra nhìn.
Và họ nhìn thấy.
Quỳnh đang ôm Minh.
Không phải kiểu ngồi sau xe bình thường. Không phải kiểu bám hờ vì sợ té. Cô ôm cậu bằng cả hai tay, người áp sát vào lưng cậu, mặt nghiêng xuống một bên vai. Trong khoảnh khắc ấy, cô gái mà cả dãy trọ vẫn nhìn bằng ánh mắt không sạch — cô gái của đêm, của bar, của những lời đồn, của bùn đất và những câu chuyện người ta không cần hiểu vẫn có thể phán xét — đang ôm siết lấy Minh ngay giữa sân nhà cậu.
Minh tắt máy.
Cả sân im lặng.
Quỳnh xuống xe trước. Động tác của cô hơi chậm, như thể cô vẫn còn ở trong dư âm của bờ sông, chưa kịp nhận ra ánh mắt của những người xung quanh đã đổi màu. Minh lúng túng tháo mũ bảo hiểm. Tay cậu vụng về đến mức suýt làm rơi chìa khóa.
Quỳnh cũng cúi đầu tháo mũ.
Rồi cô bước lại gần Minh.
Trước mặt tất cả mọi người, cô kiễng chân, thơm nhẹ lên má cậu.
“Cám ơn anh.”
Giọng cô rất bình thường. Dịu, khàn, hơi mệt.
Minh đứng chết trân.
Quỳnh nhìn cậu, mắt còn sáng lên sau đêm vừa rồi.
“Tối nay em không đi làm.”
Cô hơi nghiêng đầu, nói nhỏ hơn, nhưng vẫn đủ để những người đứng gần đó nghe thấy:
“Nếu anh rảnh, mình tiếp tục nụ hôn bỏ dở chứ?”
Minh gật đầu.
Không phải vì cậu đã kịp suy nghĩ. Cái gật đầu ấy gần như bật ra từ một phần vô thức nào đó, phần Minh vừa được đánh thức bên bờ sông đen. Nhưng ngay khi gật xong, cậu biết mọi thứ đã muộn.
Tất cả mọi người đang nhìn cậu.
Nhìn như nhìn một con vật lạ trong sở thú.
Kinh ngạc. Sững sờ. Không tin nổi. Và phía sau sự kinh ngạc ấy là một thứ khác đang bắt đầu hình thành: phán xét, xấu hổ, giận dữ, nghi ngờ.
Quỳnh dường như lúc đó mới nhận ra bầu không khí trong sân. Cô quay sang nhìn bà Ngọc — người mà cô vẫn nghĩ là mẹ của Minh. Ánh mắt cô thoáng có chút lễ phép vụng về. Cô khẽ cúi đầu chào, rồi ôm mũ bảo hiểm đi thẳng lên lầu.
Bóng cô khuất dần trên cầu thang.
Chỉ còn Minh đứng giữa sân.
Một mình.
Cái sân trọ nhỏ bé bỗng rộng ra một cách tàn nhẫn. Minh nhìn từng người.
Cậu nhìn thấy đôi mắt của Ngọc.
Không ồn ào. Không la hét. Không khóc. Chính vì vậy mà nó còn đáng sợ hơn. Đôi mắt ấy không phải đôi mắt của một người đàn bà vừa bắt gặp một cảnh lăng nhăng thông thường. Nó sâu hơn, cũ hơn, buồn hơn. Trong đó có sự sửng sốt, có nhục nhã, có một nỗi đau lặng lẽ của người đàn bà đã qua tuổi trẻ quá lâu, đã quen nhịn, quen nuốt, quen tự an ủi rằng đời mình như vậy cũng được rồi. Ngọc đứng đó, tay còn vương mùi rau sống, gương mặt bất động, nhưng bên trong như có cả một căn nhà đang sập xuống. Bà không chỉ nhìn thấy Quỳnh hôn Minh. Bà nhìn thấy một thế giới khác của Minh — một thế giới trẻ hơn, mềm hơn, sống động hơn — nơi bà chưa từng được bước vào.
Vy đứng bên cạnh Ngọc, mặt đỏ lên vì giận. Cái giận của cô trẻ hơn, thẳng hơn, chưa có những lớp u uất như Ngọc. Với Vy, mọi thứ đơn giản đến tàn nhẫn: đúng là đúng, sai là sai. Một người đàn ông đã có vợ không thể chở một cô gái khác về trong đêm, để cô ta ôm mình, hôn lên má mình, rồi nói những lời thân mật ngay trước sân nhà. Vy nhìn Minh như nhìn một kẻ phản bội thấp hèn, một người vừa làm bẩn không chỉ Ngọc, mà cả cái trật tự mong manh của căn nhà này. Trong mắt cô, không có chỗ cho giải thích. Mọi lời giải thích lúc này đều chỉ là cách người sai cố làm cho cái sai của mình có vẻ đỡ bẩn hơn.
Mai thì nhíu mày.
Cô không nói gì, nhưng ánh mắt cô sắc lại. Mai nhìn Minh, rồi nhìn Ngọc. Trong khoảnh khắc ấy, có một hình ảnh nào đó trong lòng cô rơi xuống. Trước đây, Mai từng nghĩ câu chuyện của Minh và Ngọc, dù lệch tuổi, dù khó gọi tên, vẫn có một vẻ đẹp riêng. Một người đàn bà già lỡ dở, sau bao nhiêu năm cô độc, cuối cùng có một người đàn ông trẻ hiền lành ở cạnh. Một người đàn ông không quá giỏi giang, không giàu có, nhưng biết về nhà, biết ngồi phụ vợ, biết sống lặng lẽ trong một mái hiên chật. Nó không phải tình yêu lộng lẫy. Nó đẹp theo kiểu cơm nguội hâm lại buổi tối, theo kiểu có người để chờ, có tiếng xe quen thuộc trở về sân. Trong cái dãy trọ đầy những đời sống méo mó này, thứ đó từng khiến Mai tin rằng vẫn còn có một kiểu yên ổn đáng thương mà tử tế.
Nhưng cảnh trước mắt làm hình ảnh ấy nứt ra.
Hóa ra cái hiền của Minh cũng có bóng tối. Hóa ra cái hạnh phúc muộn màng của Ngọc cũng chỉ là một căn phòng có cửa sau, và Minh đã lặng lẽ đi ra đi vào cánh cửa ấy từ lúc nào không ai biết. Mai nhìn Ngọc đứng im, nhìn vẻ tái nhợt của Minh, rồi nhìn cầu thang nơi Quỳnh vừa biến mất. Cái hôn trước sân không phải điểm bắt đầu. Nó chỉ là chỗ mặt nước vỡ ra. Bên dưới nó, chắc chắn đã có một dòng chảy từ rất lâu.
Lão Tứ ngồi yên.
Gương mặt ông già nhăn lại, vừa xấu hổ, vừa bối rối, vừa giận mà không biết giận ai trước. Ông muốn chửi Minh. Muốn đứng dậy tát cho thằng con một cái. Nhưng ông cũng muốn bênh nó, theo bản năng của một người cha già luôn nhìn thấy trong con mình không chỉ tội lỗi mà còn cả sự yếu đuối, bệnh tật, những đêm sống dở chết dở năm nào.
Ông há miệng, rồi lại ngậm lại.
Cái khó nhất của một người cha không phải là không biết con mình sai.
Mà là biết nó sai, nhưng vẫn thấy nó đáng thương.
Minh đứng đó, mồ hôi bắt đầu túa ra lần nữa.
Không còn mùi sông thối. Không còn nụ hôn. Không còn vòng tay Quỳnh phía sau lưng. Chỉ còn cái sân trọ sáng đèn, những gương mặt quen thuộc, và tiếng im lặng nặng đến mức cậu tưởng mình có thể nghe thấy nó rơi xuống nền gạch.
Hai thế giới mà Minh xây dựng suốt bao lâu nay đã vỡ.
Không phải vỡ trong một trận cãi vã. Không phải bằng một tin nhắn bị phát hiện. Không phải bằng một lời thú nhận được chuẩn bị sẵn.
Nó vỡ bằng một cái ôm.
Một cái thơm lên má.
Một câu nói nhẹ nhàng: tối nay em không đi làm.
Và giờ, Minh không biết phải bước về phía ai.
Không biết phải mở miệng như thế nào.
Không biết phải nói dối tiếp, hay cuối cùng nên nói thật.
Cậu chỉ đứng đó, giữa sân, trong ánh mắt của tất cả mọi người, như một kẻ vừa trở về nhà sau một vụ tai nạn mà chính mình gây ra.
Minh không bước vào nhà.
Cậu đứng giữa sân thêm vài giây nữa, chìa khóa xe vẫn nằm trong tay. Chỉ vài bước thôi là tới cửa. Chỉ vài bước thôi là cậu có thể bước vào căn phòng sáng đèn đó, đối diện với Ngọc, với Vy, với Lão Tứ, với Mai, với tất cả những ánh mắt đang chờ cậu nói một câu gì đó. Một lời giải thích. Một lời xin lỗi. Một lời nói dối khác. Hoặc một sự thật cuối cùng.
Nhưng Minh biết, chỉ cần cậu bước tới, mọi thứ sẽ vỡ vụn.
Hai thế giới mà cậu đã dựng lên bằng sự im lặng, bằng những lần né tránh, bằng những buổi tối ra khỏi nhà và những buổi sáng quay về, tất cả đã đứng trên một mặt kính quá mỏng. Cậu từng tin chỉ cần mình đi thật khéo, không làm ai đau, không để hai phía nhìn thấy nhau, thì mọi thứ có thể tồn tại mãi. Ngọc vẫn có một người chồng. Quỳnh vẫn có một người đàn ông để chờ trong đêm. Cậu vẫn có thể làm một kẻ chia đôi đời mình mà không phải trả giá.
Nhưng giờ thì không còn nữa.
Cậu nghe Vy chửi gì đó. Nghe tiếng Lão Tứ thở nặng. Nghe Mai im lặng. Nghe Ngọc gọi tên mình, rất khẽ.
“Minh…”
Chỉ một tiếng đó thôi.
Không trách. Không gào. Không hỏi.
Và chính vì vậy mà Minh không chịu nổi.
Cậu leo lên xe.
Máy nổ.
Có ai đó gọi cậu phía sau. Có thể là Ngọc. Có thể là Lão Tứ. Có thể là Vy. Minh không biết. Cậu chỉ vặn ga, lao ra khỏi sân, chạy thật nhanh, nhanh đến mức tiếng gọi phía sau bị bỏ lại trong gió, bị nghiền nát bởi tiếng máy xe và tiếng thành phố ban đêm.
Minh không biết mình đúng hay sai.
Thật ra cậu cũng không còn đủ sức để nghĩ đến đúng sai. Đúng sai là thứ dành cho những người còn đủ can đảm đứng lại. Còn Minh chỉ biết bỏ chạy. Chạy như một kẻ hạng bét. Chạy như một người vừa nhìn thấy căn nhà mình tự tay dựng nên đổ sập mà không dám quay đầu nhìn đống gạch vỡ. Cậu không biết sau đó sẽ thế nào. Không biết Ngọc sẽ nói gì. Không biết Quỳnh sẽ chờ bao lâu. Không biết Lão Tứ sẽ gọi cậu bằng giọng của một người cha hay một người phán xử.
Cậu cứ chạy.
Chạy thật xa.
Cho đến khi không thể chạy được nữa thì thôi.
Ngọc chạy theo ra cổng.
Bà gọi Minh thêm một lần. Tiếng gọi vỡ ra giữa con hẻm, yếu ớt và lạc lõng. Chiếc xe của Minh đã khuất sau khúc rẽ. Chỉ còn lại vệt khói mỏng, tiếng máy xa dần, rồi mất hẳn.
Ngọc đứng đó vài giây.
Rồi bà khuỵu xuống.
Không phải kiểu ngã của người bị trượt chân. Mà là kiểu một người bỗng bị rút hết xương khỏi thân thể. Bà ngồi bệt xuống nền xi măng trước cổng, hai tay ôm lấy mặt, và khóc. Khóc không thành tiếng lúc đầu, chỉ có vai rung lên từng đợt. Rồi tiếng khóc bật ra, khàn, đục, già nua, như thể đã bị nén trong ngực bà rất nhiều năm chứ không phải chỉ vì cảnh tượng tối nay.
Lúc ấy, Ngọc dần hiểu ra một điều.
Cơn đau của Minh đã biến mất từ đâu?
Trước đây bà từng mừng. Từng nghĩ mình đã cứu được cậu. Từng nghĩ những chăm sóc của mình, những bữa cơm, những ngày tháng ở cạnh nhau, những dịu dàng muộn màng của một người đàn bà từng lỡ dở đã kéo Minh ra khỏi cái hố bệnh tật và tuyệt vọng năm nào.
Nhưng giờ bà tự hỏi: hay chính mình đã hủy hoại Minh?
Tại sao mình làm vậy?
Tại sao mình lại chọn như vậy?
Chính Ngọc cũng không hiểu được những lựa chọn của mình. Ban đầu chỉ là giúp đỡ một người bị tai nạn. Một hành động tử tế, nhỏ thôi, giống như đặt nhẹ một viên gạch xuống nền đất. Rồi thêm một viên nữa. Một bữa cơm. Một lần chăm sóc. Một đêm thức trắng. Một lời thương hại. Một chút lệ thuộc. Một chút ấm áp. Một chút ích kỷ được ngụy trang bằng lòng tốt.
Từ lúc nào, bà đã xây nên cả một kim tự tháp ngược.
Một công trình kỳ dị, nặng nề, đứng chênh vênh trên đúng một điểm tựa nhỏ xíu. Bà cứ nghĩ nó vững. Vì ngày nào nó cũng đứng đó. Vì Minh vẫn về nhà. Vì bà vẫn nấu cơm. Vì đời sống vẫn tiếp tục. Nhưng tối nay, khi lùi lại nhìn toàn bộ thứ mình đã xây, bà mới thấy nó không bền chút nào.
Chỉ cần rút ra một mảnh.
Tất cả sẽ đổ sập.
Vy vẫn còn chửi.
Cô chửi Minh, chửi Quỳnh, chửi cái kiểu đàn ông hèn hạ chỉ biết bỏ chạy. Cái giận của Vy nóng và thẳng, bốc lên như lửa. Cô càng chửi càng tức, càng tức càng thấy thương Ngọc. Với Vy, mọi thứ quá rõ ràng: Minh sai. Quỳnh sai. Người bị bỏ lại là Ngọc. Vậy thì còn gì phải nghĩ nữa?
Lão Tứ đứng bên trong sân, mặt xám lại như người bị cấm khẩu.
Ông muốn nói gì đó, nhưng cổ họng nghẹn cứng. Ông từng tưởng mình đã hiểu hết những rối ren của đời người. Già đến tuổi này, cái gì mà ông chưa thấy. Ngoại tình, nợ nần, nghèo đói, con cái bất hiếu, đàn ông hèn, đàn bà khổ. Nhưng khi chuyện ấy rơi xuống ngay trong nhà mình, lên đầu con mình, trước mặt người đàn bà đang khóc ngoài cổng, ông bỗng không còn lời nào. Ông không biết nên bênh Minh hay chửi Minh. Không biết nên đỡ Ngọc dậy hay để bà khóc cho hết.
Mai thì chỉ thở dài.
Trong dãy trọ này, có lẽ Mai là người hiểu rõ nhất sự mục ruỗng của từng căn phòng. Cô biết ai đang che giấu gì, ai đang đói, ai đang giả vờ tử tế, ai đang dùng một người khác để lấp khoảng trống của mình. Nhưng hiểu không có nghĩa là gỡ được. Mai giống một người quan sát đứng bên ngoài một đống dây rối, nhìn thấy đầu dây này nối với đầu dây kia, nhìn thấy nút thắt nằm ở đâu, nhưng không biết phải kéo sợi nào trước để mọi thứ không càng siết chặt hơn.
Rồi Ngọc ngừng khóc.
Đột ngột đến mức Vy cũng im.
Bà chống tay đứng dậy. Mặt bà ướt nước mắt, tóc hơi rối, nhưng môi lại nở một nụ cười. Một nụ cười lạ thường. Vui vẻ. Bình tĩnh. Gần như nhẹ nhõm.
Chính nụ cười đó làm mọi người sợ hơn tiếng khóc lúc nãy.
“Không sao đâu,” Ngọc nói.
Vy nhìn bà.
“Má…”
Ngọc phủi nhẹ bụi trên áo, như thể vừa vấp ngã vì một chuyện rất nhỏ.
“Không sao thật mà.”
Bà quay sang Lão Tứ.
“Ba cầm điện thoại. Khi nào gọi được, ba gọi Minh về giúp con.”
Lão Tứ nhìn bà, rồi chậm rãi gật đầu.
“Ừ.”
Ngọc lại cười.
“Con vào phòng trước.”
Nói rồi bà đi vào trong, bước chân bình thường đến mức kỳ lạ. Không loạng choạng. Không hấp tấp. Không còn tiếng nấc nào. Bà đi ngang qua rổ rau còn để đó, qua cái ghế nhựa Minh vừa ngồi lặt rau lúc trưa, qua khoảng sân nơi vài phút trước Quỳnh đã hôn lên má Minh. Mọi người nhìn theo bà, không ai biết nên nói gì.
Cánh cửa phòng khép lại.
Ở trên lầu, Quỳnh không biết gì.
Cô đang tắm.
Nước chảy xuống người cô, cuốn đi mùi khói xe, mùi bệnh viện, mùi dòng sông đen, mùi bùn đất của một ngày quá dài. Cô kỳ cọ rất kỹ, như thể muốn gột sạch không chỉ thân thể mà cả những năm tháng đã bám lên da mình. Trong phòng tắm nhỏ, hơi nước mờ lên tấm gương. Quỳnh lau một khoảng kính, nhìn thân hình mình trong đó. Cô nghiêng người, nhìn phần eo, phần vai, rồi khẽ cau mày.
Hình như mình hơi mập rồi.
Ý nghĩ ấy làm cô bật cười.
Một nụ cười rất nhỏ, rất đàn bà, rất khác với vẻ lạnh lùng thường ngày. Cô nghĩ đến Minh. Nghĩ đến nụ hôn bên bờ sông thối. Nghĩ đến cái cách cậu kéo cô lại, vụng về, run rẩy, nhưng thật. Lần đầu tiên sau rất lâu, Quỳnh thấy mình không giống một người đàn bà bị đời dùng đến cũ đi. Cô thấy mình được chờ. Được muốn. Được nhìn bằng một ánh mắt không mua bán.
Cô lau khô người, xịt một chút nước hoa sau gáy, ở cổ tay, trên vú, và cả bướm. Cô khẽ cười khi mình xịt cả vào chỗ đó. Mùi thơm nhẹ bốc lên, ấm và dịu. Cô mặc một chiếc áo thun dài, quần short ngắn, rồi ngồi xuống giường chờ.
Cửa phòng không đóng.
Cô để hở.
Như một lời mời.
Như một sự tin tưởng.
Như thể chỉ một lát nữa thôi, Minh sẽ bước lên cầu thang, đứng trước cửa, hơi lúng túng như mọi lần. Cậu sẽ gõ nhẹ hoặc không gõ. Cô sẽ nhìn cậu, cười, hỏi sao lâu vậy. Rồi cả hai sẽ tiếp tục nụ hôn còn bỏ dở ở bờ sông, trong căn phòng nhỏ, dưới ánh đèn vàng, giữa một đêm mà Quỳnh đã quyết định không đi làm.
Nhưng không gian cứ yên tĩnh mãi.
Không có tiếng bước chân.
Không có tiếng cầu thang kêu.
Không có tiếng Minh gọi tên cô.
Quỳnh nằm nghiêng trên giường, nhìn ra cánh cửa hé mở. Cô đợi thêm. Một phút. Mười phút. Rồi lâu hơn. Bên dưới dãy trọ dần tắt đèn. Tiếng nói chuyện thưa đi. Tiếng nước ngừng chảy. Có ai đó đóng cửa. Có tiếng võng kẽo kẹt rất khẽ rồi cũng im.
Tối muộn, Quỳnh đứng dậy.
Cô bước xuống cầu thang.
Phòng Minh đóng im ỉm.
Cô đứng trước cửa một lúc, lắng nghe. Không có tiếng động bên trong. Không tiếng thở. Không tiếng ho. Không tiếng người trở mình. Cô đi xuống tầng trệt. Sân tối. Mọi thứ đã tắt đèn. Lão Tứ nằm ngủ ngoài võng, thân hình ông già co lại trong bóng tối. Căn phòng của Ngọc khép kín. Không ai nói gì. Không ai giải thích gì.
Minh không có ở đó.
Minh đã biến mất.
Quỳnh đứng giữa sân, cảm thấy có một luồng lạnh chạy dọc sống lưng.
Cảm giác ấy quen đến đáng sợ.
Năm đó, Thái cũng từng hẹn cô ở rạp phim.
Cô đã đứng đợi. Cầm điện thoại. Nhìn người ta đi ngang qua. Nhìn từng cặp đôi bước vào trong. Nghĩ chắc anh đến trễ. Chắc kẹt xe. Chắc hết pin. Chắc có chuyện gì đó. Rồi Thái không bao giờ đến nữa.
Bây giờ Minh cũng vậy.
Minh đã hẹn cô bằng một cái gật đầu, bằng nụ hôn bên bờ sông, bằng vòng lưng mà cô ôm chặt suốt đường về. Rồi cậu biến mất.
Kỳ lạ.
Khó hiểu.
Và tàn nhẫn đến mức không cần một lời tàn nhẫn nào.
Quỳnh quay lên phòng.
Cô vẫn để cửa hé mở thêm một lúc, như thể nếu đóng lại thì mọi hy vọng sẽ chết hẳn. Cô ngồi trên giường, nhìn khoảng tối ngoài hành lang. Nước hoa trên người vẫn còn thơm. Tóc cô vẫn còn ẩm. Chiếc áo thun dài phủ xuống đùi. Mọi thứ trên người cô đều được chuẩn bị cho một đêm dịu dàng chưa kịp xảy ra.
Rồi Quỳnh khóc.
Cô khóc rất nhỏ.
Không phải kiểu khóc của một người bị phụ tình đơn giản.
Mà là kiểu khóc của một người đã cố tin thêm một lần nữa, và nhận ra mình vẫn đứng đúng chỗ cũ: trước một cuộc hẹn không ai đến, trước một cánh cửa không mở, trước một người đàn ông đã biến mất vào bóng tối, để lại cô một mình với thứ hy vọng vừa được thắp lên đã bị bỏ mặc cho cháy tàn.
Sáng hôm đó, tiếng ồn ào dội lên khắp dãy trọ.
Ban đầu Quỳnh tưởng mình còn đang mơ. Cô đã thiếp đi lúc gần sáng, sau một đêm gần như không ngủ, người mệt rã rời, mắt khô rát vì khóc. Cửa phòng vẫn hé. Ánh sáng buổi sớm xuyên qua khe cửa, rọi thẳng vào mặt cô thành một vệt trắng chói. Bên dưới vọng lên tiếng người la hét, tiếng chân chạy, tiếng khóc gào, rồi tiếng còi xe cảnh sát xé qua khoảng sân chật hẹp.
Quỳnh mở mắt.
Trong vài giây đầu, cô không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Cô ngồi dậy, tóc rối, áo thun nhăn nhúm, cổ họng khô khốc. Tiếng ồn dưới sân mỗi lúc một lớn hơn. Có tiếng Vy gào lên, lạc cả giọng. Có tiếng ai đó gọi “má ơi”. Có tiếng một người đàn ông nói lớn yêu cầu mọi người tránh ra.
Quỳnh bước ra cửa, nhìn xuống.
Dưới sân, người trong dãy trọ đã bu kín. Cổng mở toang. Một chiếc xe cảnh sát đậu ngoài hẻm. Vài người mặc sắc phục đi lại giữa đám đông. Lão Tứ đang ngã quỵ bên cạnh bậc tam cấp, hai tay chống xuống nền gạch, mặt xám ngoét như vừa bị rút hết máu. Vy đứng gần đó, tóc tai rối bời, khóc đến méo cả mặt. Mai cũng có mặt, mắt đỏ hoe, tay ôm miệng như cố ngăn tiếng nấc.
Quỳnh thấy cảnh ấy thì tim giật thót.
Cô vội vã chạy xuống cầu thang.
“Có chuyện gì vậy?” cô hỏi, giọng khản đi. “Chị Mai, có chuyện gì vậy?”
Mai quay lại nhìn cô.
Mắt Mai mở lớn. Trong ánh mắt ấy có kinh hoàng, có thương hại, và cả một điều gì đó như muốn ngăn Quỳnh bước thêm một bước nữa. Nhưng Mai chưa kịp nói gì thì một bóng người lao tới.
Một cú tát rất mạnh giáng thẳng vào mặt Quỳnh.
Âm thanh khô và sắc, vang lên giữa sân như tiếng một vật gì bị nứt.
Quỳnh loạng choạng. Cô chưa kịp hoàn hồn thì Vy đã túm lấy tóc cô, kéo giật xuống, gào lên:
“Con khốn nạn! Mày còn dám xuống đây hả? Mày còn dám xuống đây hả?”
Mọi thứ lập tức vỡ thành hỗn loạn.
Quỳnh bị giật mạnh về phía trước, da đầu đau buốt. Cô đưa tay lên theo bản năng, nhưng không chống trả. Tiếng Vy gào, tiếng người xung quanh la ó, tiếng Mai kêu “Vy, dừng lại!”, tiếng bước chân chen lấn, tất cả trộn vào nhau thành một khối âm thanh đặc quánh. Trong cơn choáng váng ấy, qua khe hở giữa những thân người, Quỳnh nhìn thấy chiếc cáng.
Trên cáng là Ngọc.
Người đàn bà mà cô vẫn nghĩ là mẹ của Minh.
Bà nằm bất động, tóc xõa lệch sang một bên, gương mặt trắng bệch dưới ánh sáng buổi sáng. Tấm vải phủ lên người bà được kéo ngang ngực. Một bàn tay lộ ra ngoài, buông thõng, những ngón tay hơi co lại như vẫn còn giữ một điều gì chưa kịp nói.
Quỳnh chết lặng.
Trong khoảnh khắc đó, mọi tiếng động xung quanh như bị ai vặn nhỏ đi. Cô chỉ còn nhìn thấy gương mặt Ngọc. Gương mặt người đàn bà tối qua đứng dưới sân, im lặng nhìn cô hôn lên má Minh. Người đàn bà ấy đã không chửi cô, không đánh cô, không hỏi cô là ai. Bà chỉ đứng yên. Và sáng nay, bà nằm trên cáng.
Một ý nghĩ khủng khiếp chui vào đầu Quỳnh.
Mình là nguyên nhân.
Cô không biết sự thật ra sao. Không biết đêm qua sau khi Minh bỏ chạy đã xảy ra những gì. Không biết Ngọc đã làm gì trong căn phòng đóng kín kia. Nhưng ánh mắt của mọi người, tiếng gào của Vy, chiếc cáng, xe cảnh sát, tất cả đều chỉ về phía cô như những ngón tay.
Vy tiếp tục đánh cô.
Một cái tát nữa. Rồi những cú đẩy, cú giật tóc, cú đấm loạn xạ vào vai, vào lưng. Quỳnh không còn tránh. Cô thả lỏng người. Cô buông xuôi như một vật đã mất hết sức nặng. Những đau đớn trên thân thể bỗng trở nên xa lạ, như thể chúng đang xảy ra với một người khác. Cái đau thật sự nằm ở chỗ sâu hơn, nơi không bàn tay nào chạm tới được.
Mai lao vào kéo Vy ra.
“Vy! Bình tĩnh lại! Em dừng lại đi!”
Vy vùng vẫy, mặt đỏ bừng, nước mắt chảy đầy má.
“Buông em ra! Tại nó! Tại nó hết! Con đĩ này hại má em!”
Vân cũng chạy tới giữ lấy Vy từ phía sau, ôm chặt hai tay cô lại.
“Vy, thôi! Đừng đánh nữa! Có công an ở đây đó!”
Vy vẫn gào, tiếng gào vỡ ra trong cổ họng.
“Để em đánh chết nó! Để em đánh chết nó!”
Mai đứng chắn trước Quỳnh, thở dốc. Cô quay lại nhìn cô gái đang cúi đầu, tóc rối xõa xuống che nửa mặt, một vài mảng tóc như bị giật đứt, một bên má đỏ ửng vì cú tát.
“Quỳnh,” Mai nói, giọng run nhưng cố giữ bình tĩnh. “Em lên phòng đi. Lên phòng trước đi.”
Quỳnh nhìn Mai.
Cô muốn hỏi Minh đâu.
Muốn hỏi Ngọc chết như thế nào.
Muốn hỏi có phải vì mình không.
Nhưng môi cô không phát ra được âm thanh nào.
Cô chỉ gật đầu rất nhẹ, rồi quay người bước lên cầu thang. Chân cô mềm nhũn. Mỗi bậc thang như cao hơn bình thường. Cô vịn tay vào lan can, cà lết từng bước, cảm giác đầu óc trống rỗng như vừa bị khoét sạch.
Nhưng dãy trọ không để cô đi trong im lặng.
Những lời nói bắt đầu bám theo sau lưng cô.
“Con đĩ đó đó.”
“Nghe nói nó mồi chài thằng chồng người ta.”
“Bị chị vợ bắt được tại trận mà.”
“Thằng chồng đánh vợ nằm bẹp ngoài cổng, xong bả tự vẫn phải không?”
“Không biết nữa, nhưng con này ở cùng xóm trọ đó. Tối qua còn xuống thách thức người ta.”
“Trời ơi, loại đàn bà vậy sao không đánh chết mẹ nó đi?”
Những câu nói rơi xuống người Quỳnh từng cái một. Dơ bẩn, sắc nhọn, lạnh lẽo. Những người đàn bà trong xóm trọ chỉ tay vào cô, mắt sáng lên thứ ánh sáng kỳ lạ của đám đông khi tìm được một người để kết tội. Họ không cần biết cô là ai, đã trải qua những gì, chuyện giữa Minh và Ngọc thật sự ra sao. Họ chỉ cần một cái tên để nhổ nước bọt. Một thân thể để ném đá. Một người đàn bà khác để chứng minh rằng mình sạch hơn.
Quỳnh vẫn bước.
Rồi có một tiếng “bộp” vang lên.
Một quả trứng từ đâu bay tới, đập thẳng vào vai cô rồi vỡ ra, lòng đỏ lòng trắng nhoe nhoét chảy xuống áo. Cô khựng lại.
Ở phía dưới, một thằng nhóc đứng nép sau đám người, tay vẫn còn giơ lên. Nó cười ngượng nghịu, như vừa làm một trò nghịch được người lớn ngầm cho phép.
Có vài tiếng cười bật ra.
“Đáng đời!”
“Cho nó biết mặt!”
Quỳnh cúi nhìn vệt trứng trên áo mình. Mùi tanh bốc lên rất nhẹ, quyện với mùi mồ hôi, mùi bụi, mùi buổi sáng đầy chết chóc của dãy trọ.
Cô không lau.
Không quay lại.
Không khóc trước mặt họ.
Cô chỉ tiếp tục bước lên cầu thang, lặng lẽ, chậm chạp, như một người đang đi qua đám đông sau khi đã bị tuyên án mà không có phiên xử nào.
Phía dưới, tiếng khóc của Vy vẫn còn.
Tiếng Lão Tứ nghẹn lại đâu đó.
Tiếng Mai gọi người tránh đường.
Tiếng cảnh sát.
Tiếng xì xào.
Tiếng đời sống tiếp tục nhai nát một người rồi nuốt xuống.
Quỳnh bước về phòng mình.
Cửa vẫn mở.
Bên trong còn mùi nước hoa tối qua, rất nhạt. Chiếc giường vẫn nhăn. Cái áo cô mặc để chờ Minh giờ dính trứng và bụi. Tất cả mọi thứ trong căn phòng ấy vẫn giữ nguyên hình dạng của một đêm mong đợi.
Chỉ có người được chờ là không đến.
Và người đàn bà nhìn thấy cô chờ đã chết.
