Nếu chỉ xem lướt phim, hoặc đọc 1 lần Tam quốc diễn nghĩa thì mọi người đều dễ dàng mắc sai lầm khi đánh giá về Lưu Bị.
Tại sao ông ta có thể sống sót qua thời loạn thế với xuất phát điểm có thể nói là thấp nhất so với những anh hào thời đó? Tại sao ông ta từ tay trắng đến nỗi ko đủ tiền đút lót viên Đốc Bưu để nhận chức quan quèn lại có thể quy tụ dưới trướng mình toàn là những anh tài hào kiệt? Sẽ có người nói là vì Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân là những võ biền cơ bắp nên dễ bị mủi lòng từ lòng nhân nghĩa (giả tạo) kia. Thế những bậc trí giả như Khổng Minh, Bàng Thống lại dễ bị ông ta lừa dễ dàng vậy sao? Tại sao có người nguyện chết, có người cúc cung tận tụy đến chết vì sự nghiệp của ông ta? Cứ cho rằng Khổng Minh, Bàng Thống xuất phát điểm thấp nên đi theo Lưu Bị cũng được coi là cơ hội lập thân thời loạn. Vậy tại sao Pháp Chính, Trương Tùng 2 tay dâng Tây Xuyên cho tập đoàn Lưu Bị, trong khi họ quyền uy, lợi lộc ko ai sánh bằng khi ở với Lưu Chương?
Ít người nhận ra rằng Lưu Bị chí lớn, dã tâm cao, nhưng rất giỏi kiềm chế tham vọng của bản thân. Không phải ai cũng có thể nói lời từ chối Từ Châu khi Đào Khiêm nguyện trao lại. Lần từ chối thứ 2 với Lưu Biểu ở Kinh Châu còn khó khăn hơn khi ông đang là đích ngắm của Tào Tháo. Con người trong cơn khốn khó mà vẫn kiềm chế được lòng tham thì ko hề là người đơn giản.
Xem lại bộ phim TH Tam Quốc ( bộ phim mới nhất ) đã nhìn nhận rõ hơn về Lưu Bị. Phân đoạn Tam anh chiến Lữ Bố sớm cho thấy tâm cơ thủ đoạn và tài năng của Lưu Bị. Ngay khi vừa trải qua khoảnh khắc suýt mất mạng dưới Họa Kích của Bố mà ông vẫn có thể nhanh chóng tỉnh táo đỡ đòn của Trương Phi và Quan Vũ để giữ lại mạng Lữ Bố. Không có tâm cơ, thủ đoạn và tầm nhìn thì liệu mấy ai làm được điều đó? Tầm nhìn của Lưu Bị còn tỏ ra lấn lướt hơn cả Khổng Minh khi cả 2 chạy trốn khỏi truy kích quân Tào cùng nạn dân Kinh Châu. Trong khi Khổng Minh khuyên ông bỏ dân chạy cho nhanh nhưng ông quyết đoán ko chịu chạy trước dân, cuối cùng Khổng Minh lên thuyền đi trước. Từ rất sớm, khi mà các quân phiệt khác tranh giành địa bàn thì với tư duy chính trị vượt thời đại của mình, ông đã lựa chọn nhân tâm để làm mục tiêu tranh giành. Từ đầu đến cuối, đây vẫn là phương tiện và là tôn chỉ để cho ông cạnh tranh với những thế lực đương thời.
Cái chí của Lưu Bị là lập đại nghiệp chứ ko dừng lại việc vinh hoa phú quý. Ông bỏ Tào, Viên mặc dù được đối đãi tử tế, bỏ Công Tôn Toản khi được trọng dụng.
Lưu Bị hiểu quá rõ vũ khí của mình là gì, hành động và lời nói của ông luôn đứng về nhân dân. Ừ, cứ cho là đạo đức giả, nhưng điểm lại, ông đã bao giờ lừa dối hay bỏ mặc nhân dân chưa? Mà dân thời nào cũng chỉ cần 1 lãnh đạo như vậy- cho dù bị đánh giá là đạo đức giả, kể cả thời này.
***
"Quân sư nghĩ ta không muốn lấy Tây Xuyên sao?
Ta muốn chứ. Ta còn muốn hơn bất kỳ ai.
Nhưng bây giờ nếu như ta vô cớ xuất binh, xem như ta bất nghĩa. Cho dù ta đánh bại Ích Châu, giành được Xuyên Thục, chắc chắn sẽ vô cùng bất nghĩa, vô cùng bất nhân. Đi ngược lại tiêu chí lập thân của ta.
Ta hận chính mình!
Ta hận ta, vốn đã lấy nhân nghĩa làm gốc, lại muốn đi lấy Tây Xuyên để lập nên đại nghiệp."
Thế mới nói cả nhẫn nhục lẫn nhẫn tâm đều rất thống khổ.
Người nhẫn nhục mà không nhẫn tâm thì không thể làm việc lớn. Người nhẫn tâm mà không biết nhẫn nhục chỉ là phường đầu trộm đuôi cướp. Người có cả hai, nhất định có thể làm nên đại sự, bởi vì ngươi phải chịu đựng nỗi thống khổ gấp bội kẻ khác.